सामग्री पर जाएँ
सर्वकोश
रामचन्द्रिका (महाकवि केशवदास - सविस्तार सान्वय हिन्दी व्याख्या सटीक)

रामचन्द्रिका (महाकवि केशवदास - सविस्तार सान्वय हिन्दी व्याख्या सटीक)

Ramachandrika of Mahakavi Keshavdas with Commentary

महाकवि केशवदास द्वारा

DevanagariHindipublished269 पृष्ठ

पृष्ठ 162, कुल 269 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 162

श्रीरघुनाथगनौअसमर्थनदेखिबिनारथहाथिनचोरहि। तोरचो
शरासनशंकरकोजेहिसोवकहातुवलंकनतोरहि ॥८॥ मेघनाद-
दोहा ॥ मोकोंआयसुहोइजो, त्रिभुवनपालप्रवीन ॥ रामसहि-
तसबजगकरौं, नरबानरकरिहीन ॥९॥ विभीषण-मोटनकछंद॥
कोहैअतिकायजोदेखिसकै। कोकुंभनिकुंभवृथाजोबकै ॥ को
हैइन्द्रजीतजोभीरसहै । कोकुंभकर्णहथ्यारुगहै ॥ १० ॥
टी०-जालगि कहे जा लक्ष्मीरूप जे सीता हैं तिनके लिये ॥ ८ ॥ सरस्वती
उक्तार्थः मेघनाद कहत है कि जो मंत्र कहिबेको हमको आज्ञा होइ तौ हम
कहियत है कि त्रिभुवनपाल कहे तीनों लोकके रक्षा करणहार औ प्रवीण कहे
विवेकी यासों या जनायो कि केवल समदृष्टीहीसों नहीं प्रतिपाल करत भक्तन-
पर अतिकृपा शरणागतरक्षण शत्रुनाशादि कर्म यथोचित करत हैं ऐसे जे राम-
चन्द्र हैं तिनहीं करिकै सहित सब जग है अर्थ रामचंद्रही सर्वत्र व्याप्त हैं अर्थ कि
विष्णु हैं यथावृत्तरत्नाकरे ॥ म्यरस्तजन्नौग्लौंतैरेभिर्दशभिरक्षरैः ॥ समस्तं वाङ्-
मयं व्याप्तं त्रैलोक्यमिव विष्णुना ॥ इनको नर औ बानर करिकै हीन करौं कहे
करि मानत हौं अर्थ रामचन्द्र विष्णुहैं वानर सब देवताहैं अंगदहू सोरहे प्रकाशमें
कह्यो है कि। कौनइहांनरवानरकोरे ॥ ९ ॥ १० ॥
मू०-देखेरघुनायकधीररहै । जैसेतरुपल्लवबातबहै ॥ जौ-
लौंहरिसिंधुतरैइतरै । तौलौं सिय लैकिनपाइपरै ॥११॥ जौलौंन-
लनीलनासिंधुतरै । जौलौं हनुमंतनदृष्टिपरे ॥ जौलौनहिं अंगद
लंकदही । तौलौं प्रभुमानहुबातकही ॥१२॥ जौलौनहिं लक्ष्म-
णबाणधरै । जौलौं सुग्रीवनक्रोधकरै॥ जौलौरघुनाथनशीशहरै
तौलौंप्रभुमानहुपाइपरै ॥१३॥ रावण-कलहंसछंद ॥ अरिका-
जलाजतजिकैउठिधायो।धिकतोहिंमोहिंसमुझावनआयो।तजि
रामनामयहवोलउच्चारचो।शिरमांझलातपगलागतमारचो १४
टी०-अर्थ रघुनाथको देखि अतिकायदिकनके काहूके धीर न रहि है ॥
११ ॥ १२ ॥ १३ ॥ रामनामको तजि कहे छोड़ यह बोलु रावण उच्चारयो