पूर्णप्रज्ञ भाष्य (श्रीमन् मध्वाचार्य - द्वैत वेदान्त ब्रह्मसूत्र महाभाष्य जगन्नाथदीपिका सटीक)

( १८ ) श्रीमद्ब्रह्मसूत्राधिकरणविषयसूचिका.
अधि०। सूत्र०। विषयाः।
५ ५ भूतानां जीवेन सह गमनविषये पूर्वपक्षपरिहारः ॥
६ ६ भूतानां जीवेन सह गमनविषये प्रत्यक्षश्रुतिः नास्तीति
पूर्वपक्षस्य परिहारः ॥
७ ७ वैराग्यभक्त्युपासनज्ञानैरेव मोक्षः भवति कर्मणा जा-
यमानो मोक्षः गौणः इति निरूपणम् ॥
८ ८ कर्म अनुभवेन निःशेषं न नश्यति अतः वैराग्यादि
साधनं आवश्यकमेव इति निरूपणम् ॥
९ ९ जीवस्य स्वर्गादिकं प्रति येन पथा गमनं तथा नियमे-
न आगमनं नेति निरूपणम् ॥
१० १०-१२ जीवस्य गमनागमनं कर्मणैव न आचारमात्रेण इति
निरूपणम् ॥
११ १३-१५ पापकर्मकृतामपि गमनागमनमस्तीति, केचिज्जीवाः
नरके दुःखं अनुभूय ऊर्ध्वलोकं आरोहन्ति, अन्ये
तमसि अवरोहन्ति इति निरूपणम् ॥
१२ १६ नरकाणि सप्तेति निरूपणम् ॥
१३ १७ परमात्मा जीवस्य अन्तःस्थित्वा प्रेरकोऽपि तस्य नर-
कानुभवः नेति निरूपणम् ॥
१४ १८ देवयानपितृयानयोः गमने जीवानां स्वातन्त्र्यं नेति
निरूपणम् ॥
१५ १९-२३ तमसि सुखलेशोऽपि नास्तीति निरूपणम् ॥
१६ २४ जीवः धूमादिदेवतादेहेषु प्रविश्य तस्य स्थितौ तिष्ठ-
ति तद्गमने गच्छति न तु तद्रूपत्वं तत्पदं वा प्राप्नो-
ति इति निरूपणम् ॥
१७ २५ जीवः पुण्यमनुभूय धूममार्गेण अविळम्बेन संवत्सरा-
त्प्रागेव मातृदेहं प्रविशति इति निरूपणम् ॥
१८ २६-२७ कर्मिणां स्वर्गादवरोहणे दुःखानुभवः नास्तीति निरू-
पणम् ॥
१९ २८ जीवः प्रथमतः पितृदेहं प्रविश्य अनन्तरं मातृयोनिं प्र-
विशतीति निरूपणम् ॥
२० २९ योनिप्रवेशानन्तरं शरीरप्राप्तिः इत्येतत् सामान्यजन