पूर्णप्रज्ञ भाष्य (श्रीमन् मध्वाचार्य - द्वैत वेदान्त ब्रह्मसूत्र महाभाष्य जगन्नाथदीपिका सटीक)

द्वितीयः परिशिष्टः ॥ ११२६
(१४) प्र ॥ ब्रह्म कांश्चित् जनान् दुःखभाजः करोति कांश्चित् जना
न् सुखभाजः करोति तस्य कारणं किम् ?
उ ॥ जीवानां अनादिकर्म कारणम् ॥ २-१-३४, २-१-३५.
(१५) प्र ॥ यः इदं इदमिति जानाति स जीवोऽपि जगदिव मिथ्या
किम् ?
उ ॥ न, जीवः ब्रह्मैव, तथाऽपि मायाकल्पितदेहेन्द्रियोपाधि
वशात् तस्य भेदव्यपदेशः ॥ १-२-२०, १-४-२२.
(१६) प्र ॥ ब्रह्मणः उपाधिः कथं आगतः ?
उ ॥ उपाधिः अनादिः ॥ २-१-१४.
१७) प्र ॥ जीवः ब्रह्मणः अभिन्नश्चेत् शास्त्रे विधिनिषेधयोः किं
प्रयोजनम् ?
उ ॥ यथा स्वप्नदृष्टपदार्थाः स्वप्नान्तपर्यन्तं सत्याः अनन्तरं
मिथ्या, तथा यावत्पर्यन्तं अहमेव ब्रह्म इति ज्ञानं जीव
स्य न सम्भवति तावत्पर्यन्तं जीवभेदादिकं सत्यं भेद
सत्यताज्ञानात् तावत्पर्यन्तं जीवः शास्त्रोक्तप्रकारेण क
र्म कुर्यात् एव । व्यवहारकाले विधिनिषेधयोः प्रयोज
नं अस्ति ॥ २-३-४८, २-१-१४.
(१८) प्र ॥ जीवानां देहसम्बन्धरूपसंसारात् मुक्तिः अस्ति वा ?
उ ॥ अस्ति, अहं ब्रह्मैव इति ज्ञानं यदा सम्भवति तदा मु
क्तिः ॥ १-१-१९, ३-३-३२, ४-३-१४.
(१९) प्र ॥ कर्मणां प्रयोजनं नास्ति किम् ?
उ ॥ प्रयोजनं अस्ति, कर्म परम्परया ज्ञानसाधकम् ॥ ४-१-
१६, १८,३-४-२७.
(२०) प्र ॥ ज्ञानानन्तरं पूर्वकृतं कर्म किं भवति ?
उ ॥ सुकर्म सुहृदं प्राप्नोति, दुष्कर्म द्वेषिणं प्राप्नोति । प्रार