प्रियदर्शिका नाटिका (सम्राट हर्षवर्धन - चतुरङ्क शास्त्रीय नाटिका सान्वय सटीक)
Priyadarshika Natika of Emperor Harsha with Commentary
सम्राट हर्षवर्धन द्वारा
पृष्ठ 59, कुल 184 में से
संदर्भ में पढ़ेंतृतीयोऽङ्कः । २७
दीर्घिकायां नलिनीपत्राणि गृहीत्वारण्यिकाया हृदये ददती ।) समाश्वासितु सखी
समाश्वसितु सखी । (अइ अविस्सम्भसीले किं दाणि पच्छादेसि । णीसासणिह-
विणिग्गओ दिअइ रत्तिं वि तुज्झ अणुआओ अविरदपडन्तरुसुमसरसन्निद्देहउउत्तहुंकार-
सरो विअ ण भग्गइ । अहवा ण हु अअं कालो उवालम्भस्स । ता दाव णलिणीपत्ताई
से हिअए दाइस्सं । समस्ससदु सही समस्ससदु सही ।)
(ततः प्रविशति विदूषकः ।)
विदूषकः—अतिमहान् खलु प्रियवयस्यस्यारण्यिकाया उपर्यनुरागः ।
येन परित्यक्तराजकार्यस्तस्या एव दर्शनोपायं चिन्तयन्नात्मानं विनोदयति ।
(विचिन्त्य ।) क्वेवेदानीं तां प्रेक्षे । अथवा तत्रैव तावद् दीर्घिकायाम-
न्विष्यामि । (परिक्रामति ।) (अदिमहन्तो क्खु पिअवअस्सस्स आरणिआए
उवरि अणुराओ । जेण परिच्चत्तराअकज्जो ताए एव्व दंसणोवाअं चिन्तअन्तो अप्पाणं
विणोदेइ । कहिं दाणि तं पेक्खे । अहवा तहिं एव्व दाव दिग्घिआए अन्वेसामि ।)
मनोरमा—(आकर्ण्य ।) पदशब्द इव श्रूयते । तत्कदलीगुल्मान्त-
रिते भूत्वा प्रेक्षावहे तावत्क एष इति । (पदसद्दो विअ सुणीअदि । ता कदली-
गुम्मन्तरिदा भविअ पेक्खम्ह दाव को एसोत्ति ।)
(उभे तथा कृत्वा पश्यतः ।)
आर०—कथं स एव महाराजस्य पार्श्ववर्ती ब्राह्मणः । (कहं सो एव्व
महाराअस्स पस्सपरिवट्टी बह्मणो ।)
मनोरमा—कथं वसन्तक एव । (सहर्षमौत्सुक्यञ्च ।) अपि नाम
तथा भवेत् । (कहं वसन्तओ एव्व । अवि णाम तह हवे ।)
विदूषकः—(दिशोऽवलोक्य ।) किमिदानीमारण्यिका सत्यमेवं
संवृत्ता । (किं दाणि आरणिआ सञ्चं एव्व संवुत्ता ।)
मनोरमा—(सस्मितम् ।) सखि राजवयस्यः खलु ब्राह्मणस्त्वा-
मुद्दिश्य मन्त्रयते । तत्तावदवहिते शृणुवः । (सहि राअवअस्सो क्खु बह्मणो
तुमं उद्दिसिअ मन्तेदि । ता दाव अवहिदा सुणामो ।)
(आरण्यिका साशङ्कं सलज्जं च शृणोति ।)
विदूषकः—(सोद्वेगम् ।) यद्वा तावन्मया गुरुमदनसंतापानिरुह-
तथा भवेद् राजाज्ञयारण्यिकान्वेषणार्थमागतो भवेदित्याशयः। गुरुर्दुभरः मदनसंतापस्तेन
१ सखि समाश्वसिहि समा०. २ तामु०. ३ इति प०. ४ रडग०. ५ इवारण्यिका.
६ यद्वा तावन्मया इति चालितुपुस्तकान्तरे ।