पृथ्वीराज रासो (सटीक हिन्दी व्याख्या)

नवां समय २१ ] पृथ्वीराजरासो । ४०५
अरिल्ल ॥ जगि संची कैमाम मद्दा अर । गंठिय चित्त चरित्त कहिय बर ॥
जगिय सध्य सज्ज निस सेनं । गयो राज यह सज्जि द्रुगेनं ॥
छं० ॥ १०७ ॥ रु० ॥ ५७ ॥
पृथ्वीराज का उसी समय चढ़ाई करने को तयार होना ॥
गाथा ॥ जग्गिय नृप चहुवानं । कहियं कैमास सज्जि सुरतानं ॥
बज्जि निघाय निसानं । सजि बाधं सेन सुरतानं ॥
छं० ॥ १०८ ॥ रु० ॥ ५८ ॥
चढ़ाई की तयारी, भगवत् स्मरण तथा दान देना ॥
छंद त्रिभंगी ॥ सयनं सव्वानं, किय सज्जानं, बज्जि निषानं, नीसानं ।
बंधे सिलचानं, निज निज थानं, पष्परि पानं, असगानं ॥
निज किय तं न्हानं, दीन सुदानं, सेष समानं, हंसानं ।
मंने चिप्पानं, चंडी सानं, आसिष्पानं, जंपानं ॥ छं० १०६ ॥
तुलसी तिन मंजरि, चक्र तनं धरि हरिचरनां चरि, जल सारं ।
गिजकी सत कांतरि, कृष्ण उरं धरि, साज सर्व करि जूझारं ॥
मौजत्त हलहं धरि, राग तबं परि, सज्जि वगं तरि, करि ढारं ।
मंगे च्य राजं, साकति सानं, पष्परि आजं सुप राजं ॥ छं० ॥११०॥
हिंदू अंदाजं, तेज सछाजं, कीरति काजं, कुल राजं ॥
नामं जा हंसं, उत्तिम बंसं, धुर गिरि जंसं, रजिमंसं ॥
पड्डु दिय आएषं, सेष नरेस्रं, कस्सेतं सं, उत्तंसं ।
चढ्ढ्यौ चहुवानं, मंगे जानं, पै वामानं चंपानं ॥ छं० ॥ १११ ॥
चिंते चिंताने, चित्त सुभानं, जग्ग इसानं ईसानं ॥
छं० ॥ ११२ ॥ रु० ॥ ५८ ॥
५७ पाठान्तर—गढीय । गंठीय । कहीय । नेनं । सजि ॥
५८ पाठान्तर-चहुवानं । सुरतांनं । संज्जी कै बोध सेन सुरतांनं । सञ्जि कै धांध सेन
सुरतांनं । सजि कै बोध ।
५६ पाठान्तर-सवानं । कीय । सजानं । बजि । यांनं । पपरि । अस यांनं । तंन्हानं ।
ईसानं । इसानं । बिपानं । निजपानं ॥ १०६ ॥ तुलसी सिर मंजरि चक्र तनं जारि कर जुझ अंजुरि
हरि चरनं । सल । सिवं । जुझारं । मौज । हलं । बगत्तरि । कसि ढारं । है । पपर । सुपराजं
॥ ११० ॥ सदाजं । उतिम । कसेतंमं । उतंसं । चह्रौ । चढियौ । पैश्वामनं ॥ १११ ॥ जग ।
सानं । इसानं ॥ ११२ ॥