पृथ्वीराज रासो (सटीक हिन्दी व्याख्या)

दसम समय १६ ] पृथ्वीराजरासौ । . १६६
भयौ जुद्ध तिं बेर तासों अपारं । कहा वर्नियै सेष पावै न पारं ॥
दबट्यौ झपट्यौ उक्कास्यौ पक्कास्यौ । हुती जुद्ध की आस तातैं न मासौ ॥ १८७॥
तवै कोपिकै दुष्ट उक्कंग लीनौ । छिदै फारि तत्काज सो डारि दीनौ ॥
गरज्या गुंजास्यौ अरी चंपि असैं । कहा ब्रन्नि कौं रूप तिं बेर तैसैं ॥ १८८ ॥
रची दंत विचंत सोहंत सारं । मनो मेरु गिस्रंग तैं गंग धारं ॥
सुभै सोस पै मुक्छ कौ भौर असैं । महारज सीसं दुरै चैंर जैसैं ॥ १८८ ॥
जुल्लित् पावकं तेज लोचंन भारी । सकैं दिए को देव दानं सघारी ॥
तप्यौ हेम ज्यौं देह की क्रांति सोहै । सुजोती रवी कोटि दिब्यंत मोहै ॥ १८० ॥
तिनं तेज ज्वाला जरे दुष्ट तेतं । रहे संत सरनं लहै पुष्ट चेतं ॥
हुतौ दुष्ट दानं अमानं सु हत्यौ । सुतौ मृत्यु तत्काल सुर पुर पहुत्यौ ॥ १८१ ॥
भई जैत जै सह सुर सर्व हर्षे । सिरं देव नसिंघ पै पुप्पु वर्षे ॥
अये देव अस्तुति के काज सोई । महा रूप कौ भेद पावै न कोई ॥ १८२ ॥
सबै सोचि आजी बिचारे निहारे । जिनं दिए पल्नेक कोई सद्दारे ॥
फुरै वाच काहू न भै भीत सध्यै । कह्यौ जाइ कैं श्रीय देवं सुतथ्यै ॥ १८३ ॥
तवै लच्छमी आप सोचे विचास्यौ । दूसौ रूप गोविन्द कवहू न धास्यौ ॥
इतो तेज जाजुल्य कवहू न देष्यौ । प्रजै पावकं जोति ताथें विसेष्यौ ॥ १८४ ॥

रज । अचिरन्ज । युद्ध । तन । तिन । बैर । तासो । कहां । वरणीयै । घरनीयै । वर्निये । सैस ।
सेस । दपट्यौ । झपट्यो । हुंती । हनी । युद्ध । तायें । तातें । तवैं । कौंपिक्र । कोपिकें । उक्कंग ।
रिदै । तत्तकाल । सों । दीनाँ । गरण्डौ । गरण्यों । गुनास्यौ । गुंजास्यौ । धपि । असै । जैसे ।
वरनि । वरंनि । कहुं । कहूं । तिन । बैरि । बैर तैसे । तैंसे । दंति । दंतं । बिच । विवि ।
बिचि । अंत । सौभंन । सोहंत । सोभंत मनौ । मेर । मेर । गिरि । गिर । भ्रंग । ते । तैं । तै ।
पर । पुछ । मुछ । कौ । डोंर । असै । सीस । दुरे । दुरि । चौर । चैंर । जैसे । जैसै । जुलित ।
ज्वलित । पावक । तैज । लोचन । लोचन । सके । दिष्टि । कौ । दैव । दानव । संहारी । हेम ।
ज्यौ । दैह । क्रांति । महा जोति रवि । जोति । क्योौटि । मोहै । जो है । तैज । जरै । रहे ।
संस । सरन । लहे । हैतं । हुंतौ । दानव । अमानं । हत्या । सुतो । मृत्यु । तकाल । तत्तकाल ।
सुर । पुर । पहुतौ । यहुतौ । सद । सर्व्वे । सरन । हरर्षै । सिर । दैव । नरसिंघ । रनसिंह । पर ।
फल पुफ । पुष्प । वरषै । बरषे । आए । आय । आएं । दैव । अस्तुति । कै । सोई । को । भेद । पावै ।
कोई सबै । सोचि । आजी । विचारे । निहारै । जिन । पल एक । कोइन । कोइ । संहारै ।
संहरि । काहूं । भय । सथे । सर्व्थै । सथै । जाय कर । करि । देवे । दैव । तथ्ये । तथै । लखिमी ।
सोचे दूंसौ । रूप । गोविद । कबहून । कबहून । ईंसौ । तैज । कबहूंन । देष्यो । दिष्यो । जोति ।