प्रबोधचन्द्रोदयम् (कृष्णमिश्र यति - वेदान्त रूपक नाटक सटीक)

षष्ठोऽङ्कः २३६
मोहान्धकारमवधूय विकल्पनिद्रा-
मुन्मथ्य कोऽप्यजनि बोधतुषाररश्मिः ।
श्रद्धाविवेकमतिशान्तिमयादिकेन
विश्वात्मकः स्फुरति विष्णुरहं स एषः ॥ ३० ॥
र्वथा कृतकृत्योऽस्मि भगवत्या विष्णुभक्तेः प्रसादात् । सोऽह-
म्—
सङ्गं न केनचिदुपैत्य किमप्यपृच्छन्
गच्छन्नतर्कितफलं विदिशं दिशं वा ।
शान्तो व्यपेतभयशोक्कपायमोहः
स्वायंभुवो मुनिरहं भवितास्मि सद्यः ॥ ३१ ॥
ब्राह्मोऽथः प्रातः क्षणो मतः' इत्युक्त्या प्रभातपदं बोधपरम् ।
न्धकारमिति० मोहोऽज्ञानमेवान्धकारस्तमिस्रं तमवधूय समाप्य विकल्प-
भ्रमकालरात्रिम् उन्मथ्य सर्वात्मना विनाश-श्रद्धा गुरुवेदवाक्ययोर्विश्वासः,
तेर्नित्यानित्यवस्तुविवेचना, शान्तिरौदासीन्यम्, यमश्चित्तवृत्तिनिरोधस्त-
तत्प्रभृतिपरिवारेण ( सह ) कोऽपि विलक्षणः बोधतुषाररश्मिः ज्ञानचन्द्रः
जातः, ( सम्प्रति ) यः विश्वात्मकः सर्वात्मकः विष्णुः व्यापकः परः स्फुरति
। ज्ञाने जाते परामिष्ठोऽस्मि संवृत्त इत्यर्थः ॥ ३० ॥
न केनचिदिति० न केनचित्सङ्गमुपेत्य असङ्गसन् किमपि अपृच्छन् अजिज्ञा-
अतर्कितफलम् निरुद्देश्यभावेन दिशं प्राच्यादिकं विदिशम् आग्नेय्यादिं
न् उपसर्पन् शान्त उदासीनः व्यपेताः गलिताः—भयं भीतिः, शोको
रुषायः रागद्वेषादिकालुष्यम्, मोहः अज्ञानम् यस्य तादृशः सद्यः स्वाय-
यमुक्तः मुनिः निदिध्यासनवान्, अहं भवितास्मि भवामीत्यर्थः ॥ ३१ ॥
रूप अन्धकारको दूर कर और विकल्पनिद्राको मथित कर बोधरूप चन्द्रका
हुआ है। श्रद्धा, विवेक, मति, शान्ति और यम आदिके साथ जो विश्वात्मक विष्णु
है वह यही है ॥ ३० ॥
ती विष्णुभक्तिके प्रसादसे मै सर्वथा कृतार्थ हो गया । मै अब—
होकर कुछ भी बिना पूछे निरुद्देश्य भावसे दिशा-विदिशाओंमे गमन करता
तथा विगत शोक मोह होकर मै अब स्वायम्भुव मुनि होने जारहा हूँ ॥ ३१ ॥