प्रबोधचन्द्रोदयम् (कृष्णमिश्र यति - वेदान्त रूपक नाटक सटीक)

१०२ प्रबोधचन्द्रोदयम्
( नेपथ्याभिमुखमवलोक्य )
श्रद्धे, इतस्तावत्। ( सद्धे, इदो दाव ) ( उभे सभयमालोकयतः )
( ततः प्रविशति तदनुरूपवेषा श्रद्धा )
श्रद्धा—किमाज्ञापयति राजकुलम् । ( किं आणवेदि लाउलम् )
( शान्तिर्मूर्च्छिता पतति )
दिगम्बरसिद्धान्तः—श्रावकाणां कुटुम्बं मुहूर्तमात्रमपि मा परिहरि-
ष्यति भवती । ( सावकाणं कुलं मुहुत्तमेकं वि मा पलिहलिस्सदि भवदी )
श्रद्धा—यदाज्ञापयति राजकुलम् ! ( जं आणवेदि लाउलम् ) ( इति
निष्क्रान्ता )
करुणा—समाश्र्वसितु प्रियसखी । न खलु नाममात्रेण प्रियसख्या
भेतव्यम् । यतः श्रुतं मया हिंसासकाशाद्यदस्ति पाषण्डानामपि तमसः
सुता श्रद्धेति । तेनैषा तामसी श्रद्धा भविष्यति । ( समस्ससदु पिअसही ।
णं खु णाममेत्तेक्केण पियसहीए भेदव्वं । जदो सुदं मए हिंसासकासादो जं अत्थि
ऋषीणाम् साधूनाम् दारान् श्रावकजनवनिताः रममाणानाम् भुञ्जानाम् ईर्ष्यामलात्
कथमसमेऽन्येषां दारान् रमयन्तीत्येवं बुद्धिरीर्ष्यामलं तन्न कार्यम् , तेषां वीतबन्धन-
त्वाद्यथेच्छाचारस्याविगीतत्वात्तदुपदेशवशादेव च धर्मस्य व्यवस्थाप्यत्वात् ॥ ६ ॥
मूर्च्छिता—विगतचेतना, शान्तिः स्वमातरं श्रद्धां नितान्तश्रद्धानां दिगम्बर-
सिद्धान्तानामालयेषु दृष्ट्वा स्वमातुर्दशापरिवर्त्तनेन पातित्यं सम्भाव्य मूर्च्छिता जातेति
बोध्यम् ।
परिहरिष्यति-त्यक्ष्यति, यथामी श्रावका अस्मासु श्रद्धां कथमपि कदापि न
जह्युस्तथा यतनीयं भवतीति ।
नाममात्रेण-श्रद्धेति नामसादृश्येन नेयं भवत्या माता श्रद्धा, सा हि सात्त्विकी,
( नेपथ्यकी ओर देखकर )
श्रद्धे, जरा इधर आना । ( दोनो सभय देखती हैं )
( तदनुरूप वेशधारिणी श्रद्धाका प्रवेश )
श्रद्धा—राजकुलका क्या आदेश है ? ( शान्ति मूर्च्छित होकर गिर पडती है )
दिगम्बरसिद्धान्त—श्रावक परिवारको क्षणभरके लिये भी मत छोड़ना ।
श्रद्धा—राजकुलकी जैसी आज्ञा । ( जाती है )
करुणा—धीरज धरो प्रियसखि, नाममात्रसे तुमको नहीं डरना चाहिये । मैने सुना