पाटीगणित (श्रीधराचार्य - प्राचीन संस्कृत टीका एवं प्रो. कृपाशंकर शुक्ल सविस्तार व्याख्या)

१२० श्रेढीव्यवहारः
अथ चेयं युक्तिः । 'पदहृतफलमि'ति मध्यधनान्वेषणं, 'मुखोनमि'ति तत्र चयधनापत्ति-
पर्येषणा, 'निरेकपद्ददलम'ति मध्यसङ्ख्या विरूपा जनिता उक्तं हि प्रतिपदमेकोनतत्सङ्ख्यागुणाः
प्रचयो वर्तते इति ततस्तया विरूपया मध्यपदसङ्ख्यया मध्यपदापद्यमानप्रचयसङ्ख्या भवता
प्रचयो भवतीति ।
अथ पूर्वोक्तप्रथमोदाहरणे उत्तरेऽज्ञाते न्यासः—
आ २, उत्तरो न ज्ञायते, पदं ५, सङ्कलितम् ४० ।
कर्म—फलं ४० पदेन ५ हृतं२ ८, एतन्मुखेनानेन २ ऊनं३ ६, एतत् पदस्यास्य ५
निरेकस्य ४ दलेन २ हतमिति४ लब्धमुत्त(र)प्रमाणम् ३ ।
अथ द्वितीयोदाहरणे उत्तरेऽज्ञाते न्यासः—
आदिः २, उत्तरो न ज्ञायते, गच्छः | १/२ |, सङ्कलितम् | ५/८