पाटीगणित (श्रीधराचार्य - प्राचीन संस्कृत टीका एवं प्रो. कृपाशंकर शुक्ल सविस्तार व्याख्या)

मिश्रकव्यवहारः ७६
धनशेषार्घसम्बन्धिना गुणयेत् । एवं क्रयो द्विवारं गुणितो जातः, एकवारं तु विक्रयः । एताभ्यां
क्रयविक्रयाभ्यां प्राश्निकोक्तधनपण्यशेषार्घाः¹ पुरुषाः समधना जायन्ते ।
अथोदाहरणम्—
पुंसां धनं चतुर्णामध्यर्धं द्वित्रिपञ्चरूपाणि ।
सदृशक्रयविक्रयतः समधनताऽर्धेन शिष्टार्घे ॥ ७७ ॥
एकः सार्धरूपधनो द्वितीयो द्विरूपधनस्तृतीयस्त्रिरूप नश्चतुर्थः पञ्चरूपधनः, तैः
स्वस्वधनानुसारेण समार्घाणि वस्तूनि क्रीतानि, यत्परिमाणानि रूपेण लभ्यन्ते तानि प्रथमे-
नाध्यर्धगुणानि द्वितीयेन द्विगुणानि तृतीयेन त्रिगुणानि चतुर्थेन पञ्चगुणितानि वस्तूनि
गृहीत्वा विक्रयस्थानं गत्वा समार्घाणि विक्रीतानि, तेभ्यः विक्रीतशेषाणि² वस्तूनि च प्रत्येकं
रूपार्धेन विक्रीय समधनता प्राप्ता कथं स्या