पाशुपत सूत्र (भगवान् लकुलीश - कौण्डिन्य प्रणीत पञ्चार्थभाष्य सहित पाशुपत दर्शन मूल)

७६ सभाष्ये पाशुपतसूत्रे
नमः¹ । अत्रापि सर्वभूतदमनाय इति चतुर्थी । नम इत्यात्मप्रदानं-
पूजायां च । सम्भावनान्यत्वाचापुनरुक्तोऽयं नमस्कारो द्रष्टव्यः ॥ २६ ॥
आह—कीदृशे महेश्वरे कालनादिशक्तिरुच्यते ?, किं सकले
निष्कले उत उभयोरपि ? । उच्यते—उभयोरपि । यस्मादाह—
मेनोऽमनाय नमः ॥ २७ ॥
अत्र मनःशब्देनान्तःकरणं, तत्तत्त्वादुदाहरणार्थत्वाच्च मनो-
ग्रहणस्य, उभयात्मकत्वाच्च मनसः सर्वकरणग्रहणानुग्रहणाच्च, कार्य-
ग्रहणमित्यतः कार्यकारणाधिष्ठातृत्वाच्च सकल इत्युपचर्यते । तथा
चैतादृशमनसः प्रतिषेधादत्र कार्यकारणरहितो निष्कलो भगवान्
अमन इत्युच्यते । तस्मात् सकलेतरानुग्राहकानादिशक्तिर्विद्यते । उक्तं
हि—
“ अपाणिपादोदरपार्श्वजिह्वः
अतीन्द्रियो व्याप्तिस्वभावसिद्धः ।
पश्यत्यचक्षुः स शृणोत्यकर्णो
न चास्त्यबुद्धं न च बुद्धिरस्ति ॥
स वेत्ति सर्वं न च तस्यास्ति वेत्ता
तमाहुरग्र्यं पुरुषं महान्तम् ॥ ”
१. 'सर्वदेवमानुषतिरश्चां रतिरञ्जनाधिवासनाकर्तृत्वं सर्वभूतदमनत्वम्' । गण-
कारिकाव्याख्या page 11.
२. 'वामदेवाय नमो ज्येष्ठाय नमः श्रेष्ठाय नमो रुद्राय नमः कालाय नमः कल-
विकरणाय नमो बलविकरणाय नमो बलाय नमो बलप्रमथनाय नमः सर्वभूतदमनाय नमो
मनोन्मनाय नमः' इति तैत्तिरीयपाठः.