पाशुपत सूत्र (भगवान् लकुलीश - कौण्डिन्य प्रणीत पञ्चार्थभाष्य सहित पाशुपत दर्शन मूल)

द्वितीयोऽध्यायः ।
ज्येष्ठस्य ॥ ३ ॥
इति । अत्र परत्वाज्ज्येष्ठः । केषां केन वा परः ? । तदुच्यते—
सिद्धसाधकपशूनाम् । तदायत्तत्वात् सिद्धसाधकभावस्य, सर्वपशूनां
च प्रवृत्तिनिवृत्तिस्थित्यादिफलानाम् इत्यतो ज्येष्ठः परतरः । परतमश्चेति ।
अकृतकं चास्यैश्वर्यम् । उक्तं हि—
“दृक्क्रियालक्षणा शक्तिस्तत्त्वधर्मोऽस्य नित्यता ।
श्रेष्ठोऽतः सर्वभूतेषु तस्मादेष परः स्मृतः ॥”
इत्येवं परत्वाज्ज्येष्ठः । अत्रापि ज्येष्ठस्येति तद्धर्मित्वे षष्ठी ॥ ३ ॥
आह—किं (नाम)त्रयमेवात्र कारणे चिन्त्यते, अर्थत्रयमेव वा,
आहोस्वित् अन्यदप्यस्ति नेति ? । उच्यते—अस्ति ।
रुद्रस्य ॥ ४ ॥
इति । अत्र रुत(स्य भयस्य) द्रावणात् संयोजनाद् रुद्रः । तत्र रुतं
(संज्ञा ?) अभिलाप इत्यनर्थान्तरम् । द्रावणं नाम (संयोजनम्) । भयं
विविधम् । उक्तं हि—
“नानाविधैः कुतैर्यस्माद् भयैश्च विविधैस्तथा ।
संयोजयति भूतानि तस्माद् रुद्र इति स्मृतः ॥”
अत्रापि तद्धर्मित्वे षष्ठी ॥ ४ ॥
१. भट्टभास्कर in his रुद्रभाष्य gives a dozen meanings for the
word रुद्र quite different from this.
8