पाशुपत सूत्र (भगवान् लकुलीश - कौण्डिन्य प्रणीत पञ्चार्थभाष्य सहित पाशुपत दर्शन मूल)

५२ सभाष्य पाशुपतसूत्रे
अत्रेदं ब्रह्म जपेत् ॥ ३९ ॥
.....................................................]
बृहच्च तेभ्यः सर्वब्रह्मभ्यः स्वयं भवति । जपेद् इति च
मानसक्रिया । जप्यं प्रत्यवगन्तव्यम् । उक्तं हि—
(“जपयज्ञस्तु यज्ञानां विशिष्टो दशभिर्गुणैः ।
उपांशु स्याच्छतगुणः साहस्रो मानसः स्मृतः ॥” )
अतो मनसैव जप्यम् । किमर्थमिति चेत् ? । तदुच्यते—
अधर्मव्युच्छित्त्यर्थं धर्मस्य चाभिवृद्धयर्थं तस्य चाकुशलेभ्यो व्यावर्तनार्थं
ब्रह्मण्यनवरतपदपङ्क्त्यामुपनिबन्धनार्थं चेत्यर्थः ॥ ३९ ॥
आह—किं पुनस्तद् ब्रह्मेति ? । अत्रोच्यते—सद्योजाताद्यम् ।
अथवात्र ब्रह्माध्याययोर्दूरस्थः सम्बन्धः । कथम् ? । पशुपतेरित्युक्ते
सन्देहः। किं नरपतिसुरपतिप्रजापतिप्रभृतिवदस्यैश्वर्यं कृतमनित्यमागन्तुकं
वा ? । किं चास्य जन्म मृत्युर्वा विद्यते नेति ? । उच्यते—न । यस्मादाह—
सद्योऽजातं प्रपद्यामि ॥ ४० ॥
अत्र सद्यः (इत्य)स्मिन् पदेऽर्थद्वयं चिन्त्यते । संश्च आद्यश्च ।
अग्निपालनवत् । अत्र सदिति नित्यत्वे । कस्मात् ? । विनाश-
हेत्वभावात् । नित्यं ध्रुवमविनाशि पत्युः पतित्वं नान्येषाम्,
इत्यतोऽभिधीयते सदिति । आह—(किम्) अयमादिमत्त्वे सति नित्यो
मोक्षवत् ? । उच्यते—न । यस्मादाह—आद्यः । तद्व्यतिरिक्तस्य
१. मनुस्मृतिः २—८५.