सामग्री पर जाएँ
सर्वकोश
परिभाषेन्दुशेखर (नागेश भट्ट - व्याकरण परिभाषा सिद्धान्त एवं भैरवी टीका सटीक)

परिभाषेन्दुशेखर (नागेश भट्ट - व्याकरण परिभाषा सिद्धान्त एवं भैरवी टीका सटीक)

Paribhashendushekhara of Nagesha Bhatta with Commentary

महामहोपाध्याय नागेश भट्ट (सम्पादक: पं. विश्वनाथ मिश्र) द्वारा

DevanagariHindipublished373 पृष्ठ

पृष्ठ 116, कुल 373 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 116

८६ परिभाषेन्दुशेखरः [ १ प्रकरणे-
'गोर्वाहीक' इत्यादौ गौणत्वप्रतीतिर्न तु प्रातिपदिकसंस्कारवेलायामित्यन्त-
रङ्गत्वाज्जातसंस्कारबाधायोगः प्रातिपदिककार्ये प्रवृत्त्यभावे बीजम् ।
श्वशुरसदृशस्यापत्यमित्यर्थके 'श्वाशुरिरि'त्यादावत इजः सिद्धये उपात्त-
मित्यादि । न च प्रातिपदिकपदं तादृशमिति वाच्यम् ; तेन हि प्रातिपदिकपद-
अन्तरङ्गत्वादिति । अस्य तत्रेति शेषः । अयम्भावः—'गोर्वाहीक' इतिवत्
परिनिष्ठितस्य यत्र पदान्तरसम्बन्धे गौणत्वप्रतीतिः 'अग्निसोमौ, माणवकावि'त्यत्र,
न तु प्रातिपदिकसंस्कारवेलायां समासात् प्राक् प्रत्येकमग्निसोमपदयोः, तत्र पदान्तर-
सम्बन्धात्प्राक् ईत्व-षत्वादिरूपजातसंस्कारबाधायोगः इत्येतत् तत्र प्रातिपदिककार्ये
प्रवृत्त्यभावे बीजम् । यत्र तु प्रातिपदिकसं