सामग्री पर जाएँ
सर्वकोश
परशुराम कल्पसूत्र (महर्षि परशुराम - आचार्य विद्यानिवास मिश्र सविस्तार हिन्दी व्याख्या)

परशुराम कल्पसूत्र (महर्षि परशुराम - आचार्य विद्यानिवास मिश्र सविस्तार हिन्दी व्याख्या)

Parasurama Kalpasutra with Vidya Niwas Mishra Commentary

भगवान् परशुराम (टीकाकार: प्रो. विद्यानिवास मिश्र) द्वारा

DevanagariHindipublished320 पृष्ठ

पृष्ठ 290, कुल 320 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 290

२४८ परशुरामकल्पसूत्रम्
चतसृभिर्युक्ता हृच्चक्रे श्यामा यष्टव्या ।।३९।।
उक्ताभिश्चतसृभिर्युक्ता वक्ष्यमाणा श्यामा विद्या हृच्चक्रे अनाहते
यष्टव्या ।।३९।।
आगे श्यामा-विद्या का उल्लेख किया जा रहा है। इन चारों को मिलाकर
उसे अनाहत चक्र में भावन करना चाहिये।।३९।।
अथ श्यामाविद्यामाह
तद्विद्या तु त्रितारी कुमारी नभव श्री तं श्व स ज महासमुंरंनि
माया स रावक स स्त्री रु व क स दु मृ व क स स व क स
लो व क अ कं व माय हा वर्णाः ओं मो गति मा गी रि र्व न
नो रि र्व ख जि मदन श्रीं र्व ज शं विर्व पुष शं रि र्व ष्ट ग शं
रि र्व त्व शं रि र्व क शं रि मु मे श न स्वा ऽन्त मन्त्रादि बीजषट्कं
प्रातिलोम्यमिति अष्टनवतिवर्णाः ।।४०।।
तद्विद्या श्यामाविद्या। त्रितारी कुमारी च प्रागुक्ते। नश्च भश्चेति हावर्ण-
पर्यन्तं द्वन्द्वः। इत्थं ओं इत्यारभ्य स्वावर्णपर्यन्तं द्वन्द्वं। नकारमारभ्य हान्ता
ये वर्णास्तेषु क्रमेणैकैकवर्णोत्तरं योजयेत्। यथा ओं, तदुत्तरं नवर्णः, तदुत्तरं
मो, एतदुत्तरं भ इत्युत्तरेत्। एवं क्रमेण वर्णान् योजयित्वा स्वाहान्तं पठेत्।
न भ इत्यादि हावर्णान्तकूटे मायापदेन ह्रीं इति योज्यम्। एवं ओं इत्यारभ्य
स्वावर्णान्ते द्वितीयपदे कामपदे क्लीं इति वर्णं गृहीत्वा अष्टनवतिवर्णान्तर्गत-
पद्यत्रिंशद्वर्णः क्लीं इति योज्यः, कूटद्वयेऽपि शेषवर्णा उक्तरीत्या यथाश्रुता एव
पठितव्याः। एवं ग्रथनपूर्वकं स्वाहान्तं मन्त्रं पठित्वा ततः प्रथमषड्बीजानि
विपरीतानि पठेत्। एवञ्च सर्वं मिलित्वा अष्टनवतिवर्णा भवन्ति। अत्र ग्रथिते
मन्त्रे द्व्यशीति-त्र्यशीति-चतुरशीति-वर्णा अमुका इति भवन्ति। तत्स्थाने
विवक्षितनामनिर्देशः, सर्वनामत्वात्। विवक्षितनामप्रक्षेपे वर्णन्यूनाधिकभावो न
दोषाय।।४०।।
प्रथम मन्त्र की परिपाटी इसमें भी अपनायी गयी है। सर्वप्रथम त्रितारी
कुमारी ओं के बाद दो भागों में से क्रमशः एक-एक वर्ण लेकर मन्त्र बनता