सामग्री पर जाएँ
सर्वकोश
पंचतन्त्रम् (सटीक - सम्पूर्ण पाँचों तन्त्र)

पंचतन्त्रम् (सटीक - सम्पूर्ण पाँचों तन्त्र)

पण्डित विष्णु शर्मा द्वारा

स्रोत: पंचतन्त्रम् (सटीक - सम्पूर्ण पाँचों तन्त्र) · श्रीवेङ्कटेश्वर स्टीम प्रेस, बम्बई · 1910 (उद्गम)

DevanagariHindipublished536 पृष्ठ

पृष्ठ 433, कुल 536 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 433

( ४१८ ) पञ्चतन्त्रम् ।
एक स्त्रीको छोडकर कोई वस्तु अमृत और विष नहीं है जिसके संगसे
प्राणी जीता और वियोगसे मरता है ॥ ३४ ॥
तथाच-
और देखो-
यासां नाम्नापि कामः स्यात्सङ्गमं दर्शनं विना ।
तासां दृक्सङ्गमं प्राप्य यन्न द्रवति कौतुकम् ॥ ३५ ॥ ”
जिसका संगम व दर्शन तो दूर रहो नाम मात्रसेही कामके उद्रेक होता है
उस स्त्रीजनके दृष्टिको प्राप्त हो जो न द्रवै वह आश्चर्य है ॥ ३५ ॥ ”
तथानुष्ठिते शृगालेन सह सिंहान्तिकमागतः । सिंहोऽपि
व्यथाकुलितस्तं दृष्ट्वा यावत् समुत्तिष्ठति तावत् रासभः
पलायितुं आरब्धवान् । अथ तस्य पलायमानस्य सिंहेन
तलप्रहारो दत्तः। स च मन्दभाग्यस्य व्यवसाय इव व्यर्थतां
गतः ! अत्रान्तरे शृगालः कोपाविष्टस्तमुवाच-“भोः ! किं
एवंविधः प्रहारस्ते यद्गर्दभोऽपि तव पुरतो बलाद्गच्छति ।
तत्कथं गजेन सह युद्धं करिष्यसि ? तद् दृष्टं ते बलम्”। अथ
विलक्षस्मितं सिंह आह-“भोः ! किमहं करोमि। मया न
क्रमः सज्जीकृत आसीत् । अन्यथा गजोऽपि मत्क्रमाक्रान्तो
न गच्छति” शृगाल आह-“अद्यापि एकवारं तवान्तिके
तमानेष्यामि । परं त्वया सज्जीकृतक्रमेण स्थातव्यम्” ।
सिंह आह-“भद्र ! यो मां प्रत्यक्षं दृष्ट्वा गतः स पुनः कथ-
मत्र आगमिष्यति । तदन्यत् किमपि सत्त्वमन्विष्यताम्” ।
शृगाल आह-“किं तव अनेन व्यापारेण त्वं केवलं सज्जित-
क्रमः तिष्ठ” । तथा अनुष्ठिते शृगालोऽपि यावत् रासभ-
मार्गेण गच्छति तावत् तत्रैव स्थाने चरन् दृष्टः । अथ शृगालं
दृष्ट्वा रासभः प्राह-“भो भगिनीसुत ! शोभनस्थाने त्वया
अहं नीतः, द्राक् मृत्युवशं गतः तत्कथय किं तत्सत्त्वम् ?
यस्य अतिरौद्रवज्रसदृशकरप्रहारात् अहं मुक्तः ” । तत
श्रुत्वा प्रहसन् शृगाल आह-“भद्र ! रासभी त्वां आयान्तं