सामग्री पर जाएँ
सर्वकोश
पंचतन्त्रम् (सटीक - सम्पूर्ण पाँचों तन्त्र)

पंचतन्त्रम् (सटीक - सम्पूर्ण पाँचों तन्त्र)

पण्डित विष्णु शर्मा द्वारा

स्रोत: पंचतन्त्रम् (सटीक - सम्पूर्ण पाँचों तन्त्र) · श्रीवेङ्कटेश्वर स्टीम प्रेस, बम्बई · 1910 (उद्गम)

DevanagariHindipublished536 पृष्ठ

पृष्ठ 351, कुल 536 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 351

( ३३६ ) पञ्चतन्त्रम् ।
और-स्वयं आई हुई लक्ष्मी त्यागन की जायतो शाप देती है यह लोकमें
प्रसिद्ध है । कहा है कि-
कालो हि सकृदभ्येति यन्नरं कालकाङ्क्षिणम् ।
दुर्लभः स पुनस्तेन कालकर्माचिकीर्षता ॥ १३४ ॥
जो समय सुसमयके चाहने वाले मनुष्यको एक बार प्राप्त होता है उसकाल
कर्मके समान कृत्य न करनेपर वह समय दुर्लभ होजाता है ॥ १३४ ॥
श्रूयते च यथा-
ऐसा सुना भी है कि-
चितिकां दीपितां पश्य फटां भग्नां ममैव च ।
भिन्नश्लिष्टा तु या प्रीतिर्न सा स्नेहेन वर्द्धते ॥ १३५ ॥
( हे ब्राह्मण ) जलती हुई इस चिता और फटे हुए इस मेरे फनको देखो
( तेरे पुत्रने मेरे फण पर प्रहार किया उससे फटा मेरा फण देख और मेरे काटेसे
मरे अपने पुत्रकी चिताको देख ) इससे अलग होकर फिर जोडी हुई प्रीति
स्नेहसे नहीं बढती ॥ १३५ ॥
अरिमर्द्दनः प्राह,-"कथमेतत् ?" रक्ताक्षः कथयति-
अरिमर्दन बोला- "यह कैसे ?" रक्ताक्ष बोला-
कथा ५.
अस्ति कस्मिंश्चित् अधिष्ठाने हरिदत्तो नाम ब्राह्मणः
तस्य च कृषिं कुर्वतः सदा एव निष्फलः कालोऽतिवर्त्तते अथ
एकस्मिन् दिवसे स ब्राह्मण उष्णकालावसाने घर्म्मार्च्तः स्वक्षे-
त्रमध्ये वृक्षच्छायायां प्रसुप्तः अनतिदूरे वल्मीकोपरि प्रसारितं
बृहत्फटायुक्तं भीषणं भुजङ्गमं दृष्ट्वा चिन्तयामास । "नून-
मेषा क्षेत्रदेवता मया कदाचिदपि न पूजिता । तेन इदं मे
कृषिकर्म विफलीभवति । तदस्या अहं पूजामद्य करि-
ष्यामि" इति अवधार्य्य कुतोऽपि क्षीरं याचित्वा, शरावे
निक्षिप्य वल्मीकान्तिकमुपागम्य उवाच- "भो क्षेत्रपाल !
मया एतावन्तं कालं न ज्ञातं यत् त्वं अत्र वससि, तेन पूजा
न कृता, तत् साम्प्रतं क्षमस्व" इत्येवमुक्त्वा, दुग्धञ्च निवेद्य,