सामग्री पर जाएँ
सर्वकोश
न्यायमञ्जरी: प्रथम भाग (आचार्य जयन्त भट्ट - पं. सूर्यनारायण शुक्ल सम्पादित, काशी संस्कृत ग्रन्थमाला)

न्यायमञ्जरी: प्रथम भाग (आचार्य जयन्त भट्ट - पं. सूर्यनारायण शुक्ल सम्पादित, काशी संस्कृत ग्रन्थमाला)

Nyayamanjari of Jayanta Bhatta Part 1

आचार्य जयन्त भट्ट (सम्पादक: पं. सूर्यनारायण शुक्ल) द्वारा

DevanagariHindipublished654 पृष्ठ

पृष्ठ 403, कुल 654 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 403

प्रमाणप्रकरणम् १८१
एव व्याकरणम्, न च स्थूलपृषतीत्यादिकतिपयशब्दव्युत्पादनमेव व्याकरण-
प्रयोजनतया वक्तव्यं तस्यापि कल्पसूत्राद्युपायान्तरलभ्यत्वात्,
यश्चाह “तत्त्वावबोधः शब्दानां नास्ति व्याकरणादृते” तस्य सोपहासमुत्तरं
वार्त्तिककार एव दर्शितवान्(१)“तत्त्वावबोधः शब्दानां नास्ति श्रोत्रेन्दियादृते इति”
अपि च व्याकरणेन कृते ऽपि शब्दसंस्कारे तदुपदिष्टसंस्कारबहिष्कृतशब्द-
प्रयोगान् विदधतस्तत्र तत्र शिष्टाः पूर्वे ऽपि दृश्यन्ते, सूत्रकारस्तावज्जनिकर्तुःप्रकृतिः
तत्प्रयोजको हेतुश्च तृजकाभ्यां कर्त्तरीति प्रतिषिद्धं षष्ठीसमासं जनिकर्तुरिति
धातुनिर्देशैकविषयं जनिशब्दमर्थनिर्देशे ऽपि प्रयुक्तवान्, वार्त्तिककारो ऽपि दम्भे-
र्हल्ग्रहणस्य जातिवाचकत्वात्सिद्धमिति तथैव प्रयुक्तवानान्यभाव्यं तु काल-
शब्दव्यवायादिति च तेन समाससंज्ञया गुणवचन