निरुक्तम् (महर्षि यास्क मुनि - निघण्टु एवं वैदिक शब्द-व्युत्पत्ति सान्वय सटीक भाष्य)
Niruktam of Maharshi Yaska with Nighantu and Hindi Commentary
महर्षि यास्क मुनि द्वारा
पृष्ठ 636, कुल 1282 में से
संदर्भ में पढ़ेंहिन्दी निरुक्त (२२१) ६ अध्याय
६६ घोषूक्यते व्युद्दृश्यत इत्यर्थः । “एधमानाद्विलुभयस्य राजा घोषूक्यते
विशश्चेन्द्री मनुष्यान्”
६७ सुमत स्वपमित्यर्थः । “उपमागात्सुभममेधायि मन्म”
६८ दिविष्टुषु दिव एषणेषु । “स्थूरं राधः शतावयं कुरुश्रव दिवि-
ष्टिषु”
६६ दूतः व्याख्यातः ।
२०० जिन्वति जिन्वतिः प्रीतिकर्मा । “भूमिं पर्जन्या जिन्वन्ति दिवं जिन्व-
न्त्यग्नयः”
१०१ अस्म्रः अमात्रो महान् भवति अभ्यमितो वा । “महा अस्म्रो वृजने विरप्शि”
१०२ ऋचीषमः ऋचासमः “स्तवे वज्र ऋचीषमः”
१०३ अनशंरातिम् अनश्लीलदानम् “अनशंरातिं वसुदामपस्तुहि”
१०४ अनर्वा अप्रत्यूतोऽन्यस्मिन् “अनर्वाणं वृषभं मन्द्रजिह्वम्”
१०५ असामि ‘असामि’ सामिप्रतिषिद्धम् । अपरि- “असाम्योजो बिभृथा सुदानवः”
समाप्तम् (अनन्तम् )
१०६ गल्दा गल्दा धमनयो भवन्ति गलनमासु धी- “आत्वाविशन्तिचन्द्रय आगल्दा धम-
यते (नाडी) नीनामू”
१०७ जल्हवाः । कवलनग्रहीताः । “न पापासोमनामहे नारायासो न
जल्हवः”