निरुक्तम् (महर्षि यास्क मुनि - निघण्टु एवं वैदिक शब्द-व्युत्पत्ति सान्वय सटीक भाष्य)

हिन्दी निरुक्त ( १०१ ) ५ अध्याय
१५ ऊतिः अवनम् । अवनात् । आत्वा रथं यथोतये ।
१६ हासमाने उपरिष्टाद् व्याख्यास्यामः । ( ६, ४, ५ )
'प्रपर्वतानामुशती उपस्थात्" । इत्यत्र ।
१७ षड्भिः पाने रितित्वा । स्पर्शनेरितित्वा वणक्ः षड्भिरुपसर्पदिन्दुम् ।
१८ सस्रम् स्वपनम् । माध्यमिकं ज्योतिः । सस्रं न पक्व मविदुश्छ्वन्तम् ।
१९ द्विता वैद्युतम् । द्विता च सत्ता स्वधया च शम्भुः ।
२० व्राः व्रात्याः (प्रैषाः) मृगं न व्रा मृगयन्ते ।
२१ वराहः मेघो भवति । वराहारः । विध्यद्वराहं तिरो अद्रि मस्ता ।
अय मपि इतरो वराह एतस्मा-
देव । बृहति मूलानि वरं मूलं वराह मिन्द्र एमुषम् ।
बृहति इतित्वा । अङ्गिरसोऽपि बृहस्पतिर्विश्वं वभ्र्विराहै ।
वराहा उच्यन्ते ।
अथाप्येते माध्यमिका देव- पश्यन् हिरण्यचक्रानयोदंष्ट्रान् विधावतो
गणा वराहव उच्यन्ते । "वर- वराहून् ।
माहार माहाषीः" इति च
ब्राह्मणम् ।
२२ स्वराणि अहानि भवन्ति । स्वयं सा- उलाइव स्वराणि ।
रीणि । स्वरादित्यो भवति
स एनानि सारयति ।