निरुक्तम् (महर्षि यास्क मुनि - निघण्टु एवं वैदिक शब्द-व्युत्पत्ति सान्वय सटीक भाष्य)
Niruktam of Maharshi Yaska with Nighantu and Hindi Commentary
महर्षि यास्क मुनि द्वारा
पृष्ठ 301, कुल 1282 में से
संदर्भ में पढ़ें५३६ २ अ० ७ पा० ६ ख० ।
[ निघ० ] भ्राजते ( १ ) । भाशते ( २ ) ।
भाश्यति ( ३ ) । दीदयति (४) । शोचयति ( ५ ) ।
मन्दते ( ६ ) । भन्दते ( ७ ) । रोचते ( ८ ) ।
द्योतते ( ९ ) । ज्योतते ( १० ) । द्युमत् ( ११ ) ।
इति एकादश ज्वलति कर्म्माणः ॥ १६ ॥
[ निघ० ] जमत् ( १ ) । कल्पलौकिनम् (२) ।
जञ्जणाभवन् ( ३ ) । मल्मलाभवन् ( ४ ) । अर्चिः
( ५ ) । शोचिः ( ६ ) । तपः ( ७ ) । तेजः ( ८ ) ।
हरः ( ९ ) । घृणिः ( १० ) । शृङ्गाणि ( ११ ) ।
शृङ्गाणि इति एकादश ज्वलतो नामधेयानि नाम-
धेयानि ॥ १७ ॥
निघण्टुका खण्डसूत्र—
“गौः ( १ ) हेम ( २ ) अम्बरम् ( ३ ) स्वः (४)
खेद्यः ( ५ ) ज्ञाताः ( ६ ) । श्यावी ( ७ ) । विभा-
वरी ( ८ ) वस्तोः ( ६ ) अद्भिः ( १० ) श्लोकः ( ११ )
अर्णः ( १२ ) अवनयः ( १३ ) अत्यः ( १४ ) हरौ
इन्द्रस्य ( १५ ) भ्राजते ( १६ ) जमत् ( १७ ) इति
सप्तदश ( १७ ) ॥”
इति निघण्टौ प्रथमोऽध्यायः ॥ १ ॥