सामग्री पर जाएँ
सर्वकोश
संग्रह पर लौटें

मृगेन्द्र आगम: विद्या एवं योग पाद (भट्ट नारायणकण्ठ वृत्ति सहित प्राचीनतम कामिक आगम परिशिष्ट)

Mrigendra Tantra / Agama with Narayanakantha Vritti

महर्षि मृगेन्द्र (टीकाकार: भट्ट नारायणकण्ठ) द्वारा

DevanagariSanskritpublished448 पृष्ठ

४४ मृगेन्द्रतन्त्रे । [ ११

एतत्समस्तगुह्यानां
गुह्यं सिद्धामरस्तुतम् ॥ ६३ ॥
साक्षादालोचनं शम्भो-
रत्युत्पावनमुत्तमम् ।
नाल्पकालोषितायैत-
देयं नातिप्रमादिने ॥ ६४ ॥
नामेधिने नातपसे
यश्च नाभ्यर्चयेच्छिवम् ॥
यत एतत्सर्वेषां रहस्यानामप्यतिशयेन गूह-
नीयं निरतिशयनिःश्रेयसावाप्तिहेतुत्वात् , अत
एव च सिद्धैरमरैश्चाभिष्टुतम् । साक्षात् परमे-
श्वरस्य तेजसः प्रकाशकत्वादत्युत्कृष्टं पावनं
पवित्रताहेतुः तस्मादेतन्नाल्पकालोषितायान-
तिचिरोपसन्नत्वात् अविज्ञातनिरतिशयश्रद्धा-
भक्तियोगाय शिष्याय, नातिप्रमादिने सप्रमा-
दाय न चाल्पप्रज्ञायानयोरुभयोरपि रक्षितु-
मशक्यत्वात् । नाप्यतपसे नियमविरहिताय ।
न च यः परमेश्वरार्चनं न करोति । एतयोर-
१ 'ज्ञानयोगयोरपि' ।

श्रीमद्भट्टनारायणकण्ठविरचितवृत्त्युपेते । ४५
प्रमादित्वांजडत्वे सत्यपि तपोविरहात् भक्त्य-
योगतश्चानधिकृतत्वात् ॥
तदेवमस्यापि योगविधेर्भुक्तिमुक्तिलक्षणं
फलमवगन्तव्यमित्येतदुपसंहाराय पुरस्ताद्-
भिधास्यमानचर्यापादोपक्षेपाय चायं श्लोकः
अस्याभ्यासाद्दिव्यसिद्ध्यंशुजालै-
रिष्टान् लोकान् रोरुचानो विहृत्य ।
काले हित्वापास्रवं देहमास्ते
स्वात्मन्येवाश्चर्यचर्याधिवासः ॥
अस्यैवंविधस्य निरालम्बनस्य योगस्याभ्यासः
पुनःपुनःसेवनं तस्माद्दिव्या अलौकिक्यश्चतुः-
षष्टिगुणा अणिमादिसिद्धयो येषां ते दिव्य-
सिद्धयः अंशुजालाः शक्तिप्रसराः तैः, रोरुचानो
वितततेजःपुञ्जत्वात् देदीप्यमानः सन् अभि-
मतान् लोकान् यथेच्छं विहृत्य इति तेषु
स्वर्गादिलोकेषु विहरणं क्रीडालक्षणं निर्वर्त्य,
अपगतानि बाह्यविषयैकग्रहणप्रवणानि अन्त-
रात्मोपलम्भपराङ्मुखानि आस्रवन्ति बहिः सा-
त्येन गच्छन्तीति आस्रवशब्दवाच्यानीन्द्रि-

४४ मृगेन्द्रतन्त्रे । [ १।१
एतत्समस्तगुह्यानां
गुह्यं सिद्धामरस्तुतम् ॥ ६३ ॥
साक्षादालोचनं शम्भो-
रत्युत्पावनमुत्तमम् ।
नाल्पकालोषितायैत-
द्देयं नातिप्रमादिने ॥ ६४ ॥
नामेधिने नातपसे
यश्च नाभ्यर्चयेच्छिवम् ॥
यत एतत्सर्वेषां रहस्यानामप्यतिशयेन गूह-
नीयं निरतिशयनिःश्रेयसावाप्तिहेतुत्वात्, अत
एव च सिद्धैरमरैश्चाभिष्टुतम् । साक्षात् परमे-
श्वरस्य तेजसः प्रकाशकत्वादत्युत्कृष्टं पावनं
पवित्रताहेतुः तस्मादेतन्नाल्पकालोषितायान-
तिचिरोपसन्नत्वात् अविज्ञातनिरतिशयश्रद्धा-
भक्तियोगाय शिष्याय, नातिप्रमादिने सप्रमा-
दाय न चाल्पप्रज्ञायान^१योरुभयोरपि रक्षितु-
मशक्यत्वात् । नाप्यतपसे नियमविरहिताय ।
न च यः परमेश्वरार्चनं न करोति । एतयोर-
१ 'ज्ञानयोगयोरपि' ।

प्रमादित्वाञ्जडत्वे सत्यपि तपोविरहात् भक्त्य-
योगतश्चानधिकृतत्वात् ॥
तदेवमस्यापि योगविधेर्भुक्तिमुक्तिलक्षणं
फलमवगन्तव्यमित्येतदुपसंहाराय पुरस्ताद्-
भिधास्यमानचर्यापादोपक्षेपाय चायं श्लोकः
अस्याभ्यासाद्दिव्यसिद्ध्यंशुजालै-
रिष्टान् लोकान् रोरुचानो विहृत्य ।
काले हित्वापास्रवं देहमास्ते
स्वात्मन्येवाश्चर्यचर्याधिवासः ॥
अस्यैवंविधस्य निरालम्बनस्य योगस्याभ्यासः
पुनःपुनःसेवनं तस्माद्दिव्या अलौकिक्यश्चतुः-
षष्टिगुणा अणिमादिसिद्धयो येषां ते दिव्य-
सिद्धयः अंशुजालाः शक्तिप्रसराः तैः, रोरुचानो
वितततेजःपुञ्जत्वात् देदीप्यमानः सन् अभि-
मतान् लोकान् यथेच्छं विहृत्य इति तेषु
स्वर्गादिलोकेषु विहरणं क्रीडालक्षणं निर्वर्त्य,
अपगतानि बाह्यविषयैकग्रहणप्रवणानि अन्त-
रात्मोपलम्भपराङ्मुखानि आस्रवन्ति बहिः सा-
तत्येन गच्छन्तीति आस्रवशब्दवाच्यानीन्द्रि-

याणि यस्मात् तमपास्त्रवं परिहृतबहिर्वृत्तित्वेन-
सर्वदान्तर्मुखसमग्रेन्द्रियग्रामं, दिव्यमपि देहं
यथाभिमते कस्मिंश्चिदपि काले हित्वा संत्यज्य,
स्वरूप एवास्ते, निर्वृतो भवतीत्यर्थः। कीदृशः
सन्नित्याह-आश्चर्यचर्याधिवास इति, आश्चर्य-
प्रधाना सा आश्चर्यचर्या अत्यद्भुतत्वादप्रमेयं
स्थित्यादिपञ्चविधकृत्यकर्तृत्वं तस्या अधिवासः
उपाश्रयः। परमेश्वरवदिच्छामात्रसंपाद्ये पञ्च-
विधे स्थित्यादौ व्यापारे शक्तोऽपि स्वात्मन्ये-
वास्ते करणीयस्याभावात्-इत्येतद्विवेचितप्रायं
विद्यापाद एवेति शिवम् ॥
संक्षिप्तोक्तिः स्फुरति विततं स्फारयन्ती प्रमेयं
पौर्यापर्यक्रमविमृशनात्पौनरुक्त्यं न किंचित् ।
नातिव्याप्तिः प्रकृतकथनान्नैव चाव्याप्तिरित्थं
योगः साङ्गो जयति गदितः श्रीमृगेन्द्रागमेऽस्मिन् ॥
इति श्रीमद्विद्याकण्ठात्मजभट्टनारायणकण्ठविरचितायां
मृगेन्द्रवृत्तौ योगपादप्रकरणम् ॥
समाप्तश्चायं
योगपादस्तृतीयः ॥

This page is blank and contains no text.

This page is blank and contains no text.

This page is blank and contains no text to transcribe.

This image contains a blank page/cover with no visible text to transcribe.

The provided image is a blank page (or endpaper) with no visible text to transcribe.

The provided image contains only a blank book cover (cloth/buckram binding texture) with no visible text, sutras, or commentary to transcribe.