मृगेन्द्र आगम: विद्या एवं योग पाद (भट्ट नारायणकण्ठ वृत्ति सहित प्राचीनतम कामिक आगम परिशिष्ट)

र्ध्वश्वासोन्मादस्मृतिमोषादयो योगविघ्नहेतवो
दोषा उद्भवेयुः ॥ २ ॥
अथ साङ्गं योगमुपदेष्टुमाह
प्राणायामः प्रत्याहारो
धारणा ध्यानवीक्षणे ।
जपः समाधिरित्यङ्गा-
न्यङ्गी योगोऽष्टमः स्वयम् ॥३॥
प्राणायामादीनि सप्ताङ्गानि योगंस्य, स तु
स्वयमष्टमोऽङ्गित्वेन ज्ञेयः ॥ ३ ॥
अथैषां प्राणायामादीनां लक्षणं वक्ति
प्राणः प्रागुदितो वायु-
रायामोऽस्य प्रखेदनम् ।
प्रेरणाकृष्टिसंरोध-
लक्षणं ऋतुदोषनुत् ॥ ४ ॥
प्राणादिवृत्तिभेदादेकस्यापि वायोः प्राणा-
पानादिपञ्चभेदत्वं तद्वृत्तयश्च विद्यापादे प्रद-
र्शिताः । तादृग्विधस्य तस्य वायोः खेदनं,
स्वातन्त्र्यभावादाधिक्येन बहिःप्रेरणम्, तस्यैव
१ 'योगस्तु' क. ।