मृगेन्द्र आगम: विद्या एवं योग पाद (भट्ट नारायणकण्ठ वृत्ति सहित प्राचीनतम कामिक आगम परिशिष्ट)

४ मृगेन्द्रतन्त्रे । [ ११९ ]
एतच्च
जिताक्षस्योपपद्यते ।
न ह्यवशीकृतेन्द्रियग्रामस्यान्यदपि कार्यं
निर्वहति किं पुनर्योगित्वम् । तथा चाहुः
'इन्द्रियाणां विचरतां विषयेष्वपहारिषु ।
संयमे² यत्नमातिष्ठेद्विद्वान्यन्तेव वाजिनाम् ॥'
इति । जितेन्द्रियस्य त्वचिरादेव स्वरूपलाभः ।
उक्तं च सनकेन
'इन्द्रियाणीन्द्रियार्थांश्च तन्मात्राणि मनस्तथा ।
नियम्य गत³संकल्पः परमात्मनि लीयते ॥'
इति ॥
कथं तज्जिताक्षत्वं स्यादित्याह
प्राणायामाद्यनुष्ठाना-
ज्जिताक्षत्वं शनैः शनैः ॥ २ ॥
वक्ष्यमाणलक्षणप्राणायामाद्यङ्गसप्तकाभ्या-
सात् जितेन्द्रियत्वं शनैः क्रमेण भवति । द्वि-
तीयः शनैःशब्दोऽभ्यासविषये, शनैर्वक्ष्यमाण-
मात्राविवर्धनक्रमेण प्राणायामादयोऽनुष्ठेयाः,
यस्मादतिमात्रमभ्यस्यतां वातगुल्मगुदोदावर्तो-
१ 'तस्य च' क. । २ 'मी' क. । ३ 'गति' क. ।