मृगेन्द्र आगम: विद्या एवं योग पाद (भट्ट नारायणकण्ठ वृत्ति सहित प्राचीनतम कामिक आगम परिशिष्ट)

श्रीभट्टनारायणकण्ठविरचितवृत्त्युपेते । २४१
प्राणापानादयो ये पञ्च वायवस्ते वृत्तेर्व्या-
पारभेदाद्भिन्नाः । नत्वेषां वास्तवो भेदः वायु-
रूपत्वाविशेषात् ॥
अथैषामेव व्यापारभेदं वक्ति
वृत्तिं लेशान्निगदतो
भरद्वाज निबोध मे ॥ २१ ॥
तत्र का प्राणस्य वृत्तिरित्याह
वृत्तिः प्रणयनं नाम
यत्तज्जीवनमुच्यते ।
यत्तदूहं मतिः पुंसां
भ्रमत्यन्धेव मार्गती ॥ २२ ॥
तत्कुर्वन्नुच्यते प्राणः
प्राणो वा प्राणयोगतः ।
चित्यातिवाहिके शक्तौ
प्राणशब्दः कलासु च ॥ २३ ॥
प्रकर्षेण नयनं प्रणयनम्। कोष्ठस्थस्य वायो-
र्बाह्यद्वादशान्तं यावत् यत् प्रापणं, सैषा प्राणस्य
वृत्तिर्व्यापारः । एतच्च व्यापारतो निर्वचनम् ।
३१