मृगेन्द्र आगम: विद्या एवं योग पाद (भट्ट नारायणकण्ठ वृत्ति सहित प्राचीनतम कामिक आगम परिशिष्ट)

२१६ मृगेन्द्रतन्त्रे । [ ११०
'अतः पुरुषतत्त्वे तु भुवनानि निबोध मे ।
दिव्याम्भः सलिलौघे च············· ॥' (१०।१०६६)
इत्यादि । पुंरागसंपुटितरूपं च एतत्पुरुषतत्त्वं
रुद्राणामाश्रयत्वेनेष्टम् । यथोक्तं श्रीमत्किरणे
'वामदेवोऽथ भीमश्चाप्युग्रश्च भवसंज्ञकः ।
सर्वेशानैकवीरौ च प्रचण्डश्चेश्वरः पुमान् ॥
उमाभर्ता ह्यजोऽनन्त एकश्चैव शिवस्ततः ।
रागतत्त्वे स्थिता ह्येते रुद्रास्तीव्रबलोत्कटाः ॥
अत्रैव पुरुषो ज्ञेयः प्रधानगृहपालकः ।
इति ॥ १८ ॥
ततः प्राधानिकं तत्त्वं
कलातत्त्वादजीजनत् ।
सप्तग्रन्थिनिदानस्य
यत्तद्गौणस्य कारणम् ॥ १९ ॥
ततो मायातः पुंस्तत्त्वप्रसवादनन्तरं कला-
तत्त्वादव्यक्तं तत्त्वमुदपद्यत । कीदृगित्याह स-
प्तग्रन्थिनिदानस्य इत्यादि, यत्प्रधानं महदहङ्का-
रयोस्तन्मात्रपञ्चकस्येत्येवं सप्तानां ग्रन्थीनां का-
र्ययोनीनामुद्भवहेतोर्गौणस्य तत्त्वस्य कारणम् ।
यथाहि तस्य तस्य काञ्चनरत्नादेरुत्तरकालभा-