मृगेन्द्र आगम: विद्या एवं योग पाद (भट्ट नारायणकण्ठ वृत्ति सहित प्राचीनतम कामिक आगम परिशिष्ट)

श्रीभट्टनारायणकण्ठविरचितवृत्त्युपेते । १५३
सिद्धावपिवा अनुमीयमानस्यात्मनो देवदत्ता-
दिवत्परत्वं प्रसज्यते । यत्किल स्वयं प्रकाशते,
स एवात्मा, तत्प्रकाश्यस्तु पर इति विवि-
क्ततया आत्मपरभावस्य प्रकाशमानस्यैव संक-
रोऽनवस्थानं च स्यात् । तदुक्तं
‘आत्मा यदि भवेन्मेयस्तस्य माता भवेत्परः ।
पर आत्मा तदानीं स्यात्स परो यस्तु मीयते ॥’
इति । तथा
‘प्रकाशते संविदेका तदन्यत्तु प्रकाश्यते ।
प्रकाश्यं च भवेत्कर्म तच्च कर्त्रा विना कथम् ॥’
इति । तस्मान्नानुमानेन देहव्यतिरिक्त आत्मा
उपलभ्यते, अपितु चैतन्यविशिष्टः काय एव
वस्तुसन्नित्याशङ्क्याह
चेतनश्चेत्
अथ मन्यसे काय एव चेतनात्मकः ।
तथाहि यस्मिन्नुपचिते यस्योपचयः यदपचये
च अपचयः, तत्तदात्मकं, यथा वह्न्युपचयाप-
चययोरुपचयापचयावनुगच्छेदौष्ण्यम् । यौवन-
स्थाविरभोजनलङ्घनादिहेतुकौ च देहसंबन्धि-
२०