मृगेन्द्र आगम: विद्या एवं योग पाद (भट्ट नारायणकण्ठ वृत्ति सहित प्राचीनतम कामिक आगम परिशिष्ट)

श्रीभट्टनारायणकण्ठविरचितवृत्त्युपेते । १०९
ल्लक्षणविश्वप्रादुर्भावादि भविष्यति, किमीश्वरे-
णेति । तदसत् बहिर्बीजभूतानां कर्मणां माया-
दीनां चाचेतनानां बुद्धिमदधिष्ठितानां सृ-
ष्ट्यादि कृत्यमुपपन्नमित्युक्तत्वात् । प्रकृतेरप्यौ-
त्सुक्यनिवृत्त्यर्थं कार्येषु प्रवृत्तिर्नितरामयुक्ता
तस्या आचैतन्यादौत्सुक्यस्य च चेतनधर्मत्वात्।
पुरुषस्यापि परिणामित्वाद्यनेकदोषोपनिपातात्
स्वतन्त्रस्य चाभिरुचितहानेरनिष्टोपनिपातस्य
चानुपपत्तेरखवशत्वात्स्थितिजन्मप्रलयकर्तृत्व-
निरासे सति पारिशेष्यान्महेश्वरस्यैवैतत्स्थि-
तिजन्मादि कार्यमिति पारिशेष्यानुमानमनव-
द्यमिति गमकमेतत् । इदमिदानीं विविच्यते-
यदि तावत् परमेश्वरः कारुण्यात् संसारि-
जनोज्जिहीर्षया जगतां स्थितिजन्मादौ प्रव-
र्तते, तत्किमर्थं प्रत्युत सांसारिकेषु दुःखेषु
वराकानिमान् प्राणिनो नियोजयति, अथ
तस्यैवंविध एव स्वभावः, तन्मुक्तमपि जन्तुं
किं न संसारयतीत्याह 'मुक्तस्य शिव एव सः'
सत्यं, कारुण्यादेव भगवान् प्राणिनोऽनुग्रहीतुं
प्रवर्तते । यत्तु दुःखमोहादिना निरयाद्युपभोगेन