मृगेन्द्र आगम: विद्या एवं योग पाद (भट्ट नारायणकण्ठ वृत्ति सहित प्राचीनतम कामिक आगम परिशिष्ट)

तु संनिवेशस्तथा अन्यथास्य परिसर्पतः स्वभा-
वत एवोपपद्यते । ननु तद्भावे भावात् तद-
भावे चाभावात् घुणकर्तृकमेवाक्षरम् । यद्येवं,
तत्तथाचारित्वे भावात् अतथाचारित्वे चाक्षर-
स्यानभिव्यक्तेरव्यवधानेन घुणाक्षरस्य बुद्धि-
मत्कर्तृपूर्वकत्वमस्तीति कुतः कार्यत्वहेतोरनै-
कान्तिकत्वम् । न चायमकृष्टजातैः शाल्यादि-
भिर्वनद्रुमादिभिर्वा नैकान्तिकः, तेषु कर्तृभाव-
स्यानिश्चयात् तेषां च पक्षीभूतत्वात् । नन्व-
सिद्धव्याप्तिकस्य पक्षीकरणमात्रेण यदि हेत्वा-
भासानां निरासस्तर्हि न केचन हेतवो हेत्वा-
भासाः । भवेदेतद्यद्ययं कार्यत्वहेतुरसिद्धव्या-
प्तिकः स्यात् । यावता दृष्टान्तीकृतदृष्टकर्तृकघटा-
दिव्‍यतिरिक्तास्त्रैलोक्योदरवर्तिनस्तनुकरणभु-
वनादयो भावा धर्मिणः कर्तृपूर्वकाः कार्यत्वादुप-
लभ्यमानकर्तृकघटादिवदित्यनुमाने क्रियमाणे
किमन्यदवशिष्यते, यत्र कार्यत्वस्य व्याप्तिर्न
सिद्धा स्यात् । ननु चात्रानुमाने य एव
घटादिर्दृष्टान्ते धर्मी, स दृष्टकर्तृकत्वान्न तावत्
सिषाधयिषितेश्वरनिर्वर्त्यः, तस्य तु कुम्भकार-