सामग्री पर जाएँ
सर्वकोश
मृगेन्द्र आगम: विद्या एवं योग पाद (भट्ट नारायणकण्ठ वृत्ति सहित प्राचीनतम कामिक आगम परिशिष्ट)

मृगेन्द्र आगम: विद्या एवं योग पाद (भट्ट नारायणकण्ठ वृत्ति सहित प्राचीनतम कामिक आगम परिशिष्ट)

Mrigendra Tantra / Agama with Narayanakantha Vritti

महर्षि मृगेन्द्र (टीकाकार: भट्ट नारायणकण्ठ) द्वारा

DevanagariSanskritpublished448 पृष्ठ

पृष्ठ 131, कुल 448 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 131

श्रीभट्टनारायणकण्ठविरचितवृत्त्युपेते । १०१
कार्यत्वेनेशस्यासर्वकर्तृत्वम्, अथेश्वरकर्तृत्वं दृ-
ष्टान्तधर्मिणो घटादेरिष्टं, तत्साध्यभ्रष्टो दृष्टान्तः
प्रतीतिबाधश्च । नहि घटादिकमर्थं कुलालाद्य-
न्वयव्यतिरेकानुविधायिनमीश्वरकर्तृकत्वेन क-
श्चिदप्यवैति । विरुद्धश्चायं हेतुः, यादृशो हि
घटादेः कर्ता कुलालादिः क्लेशादिभागनीशो
विनश्वरश्च, तादृक् जगतोऽपि कर्ता प्राप्नोति ।
तदुक्तं जैमिनीयैः
'कुम्भकाराद्यधिष्ठानं घटादौ यदि चेष्यते ।
नेश्वराधिष्ठितत्वं स्यादस्ति चेत्साध्यहीनता ॥
तथा सिद्धे च दृष्टान्ते भवेद्धेतोर्विरुद्धता ।
अनीश्वरविनाश्यादिकर्तृकत्वं प्रसज्यते ॥' (श्लो० वा०)
इति । स्यादेष सर्वदोषावकाशो यद्यस्माभिर-
सर्वविषयमीश्वराधिष्ठानमुपगम्यते, यावता ये-
ऽपि तु कुम्भादीनां कर्तारः कुलालादयस्तेऽपि
तत्प्रत्यवेक्षणानुगृहीतशक्तयस्तत्तत्कार्यनिर्वर्तन-
समर्था भवन्तीति ब्रूमः । ननु कुत्रैतत् दृष्टं य-
त्कुलालतन्तुवायादिसद्भावे भावात् तद्भावे
चाभावादपि घटादि कार्यजातमीश्वराधिष्ठित-
मिति । कुत्र वा न दृष्टं किं न श्रुतं भगवता