मृगेन्द्र आगम: विद्या एवं योग पाद (भट्ट नारायणकण्ठ वृत्ति सहित प्राचीनतम कामिक आगम परिशिष्ट)

त्वात्। अथ स्थिरस्वभावस्यास्य सहकारिणो-
ऽतिशयाधानं कुर्वन्ति येन कालान्तरेऽर्थक्रियां
करोतीति। एतदप्यसद्यस्मादनाहितातिश-
यात् स्वभावादाहितातिशयोऽन्य एवेति स्थि-
रैकस्वभावतैव त्रुट्यति। तथाहि सहकारिभ्यो-
ऽतिशयोत्पत्तौ स पूर्वोत्पन्नानाहितातिशयस्व-
भावः स्वत एव विनष्टोऽभ्युपगन्तव्यः। तस्या-
नश्वरस्वभावत्वेन नाशहेतोरपि तत्राकिंचित्क-
रत्वात्, विनश्वरोद्भवस्वभावत्वे वा वैयर्थ्या-
त्तस्य च स्वभावस्याविशेषात् प्रतिक्षणमिति
क्षणिकता। तदेवं न नित्यस्य क्रमेणार्थक्रिया।
नापि युगपत्करणमुपपद्यते यस्माद्यौगपद्येन
निर्वर्तिताथर्क्रियोऽपि तस्मात्स्वभावान्न विरमेत्
स्थीरैकस्वभावत्वात्, स्वभावविरतौ स्वभाव-
हानिः क्षणिकत्वमेव। अथ नास्य स्वभावान्तर-
योगः, किंतु न करोत्येवायं, कार्यस्य त्वयं वि-
पाकः कृतस्य यत्कर्तुमशक्यत्वमेव। तदप्ययुक्तं
तस्य तावदर्थक्रियामकुर्वतोऽस्यैव सत्ताया एव
दुर्लभत्वात्
‘अर्थक्रियासमर्थं यत्तदत्र परमार्थसत्।’