मृगेन्द्र आगम: विद्या एवं योग पाद (भट्ट नारायणकण्ठ वृत्ति सहित प्राचीनतम कामिक आगम परिशिष्ट)

८६ मृगेन्द्रतन्त्रे । [ ११२
'अर्थक्रियासमर्थं यत्तदत्र परमार्थसत् ।
असन्तोऽक्षणिकास्तस्मात्क्रमाक्रमविरोधतः ॥'
इति । तथाहि नित्यो भावः क्रमेण वार्थ-
क्रियां कुर्याद्युगपद्वा । न तस्य तावत्क्रमेण कर-
णमुपपद्यते यस्मादयमप्रच्युतोऽनुत्पन्नस्थिरैक-
स्वभावः । स च कालान्तरनिर्वर्त्यामर्थक्रियां
तदानीमेव किं न करोति, नह्यसाववसरा-
न्तरकरणीयं स्वभावान्तरेण कुर्यात् स्वभाव-
स्यैकरूपत्वात्, स्वभावान्यथाभावे हि तद्गतो-
ऽपि तद्व्यतिरेकाद्विनाशस्ततश्चानित्यत्वम् ।
अथोच्यते स पदार्थोऽर्थक्रियां करोत्येव यदि
सहकारिणोऽस्य संनिहिताः स्युः, तदसंनिधाना-
दकुर्वाणस्य नास्योपालम्भयोग्यत्वमिति । नैवं,
सहकारिणोऽस्याकिंचित्कराश्चेत्किमर्थं तानपे-
क्षते । किंचित्करत्वे तु यत्तत्किंचित्कुर्वन्ति, त-
त्ततोऽव्यतिरिक्तं, व्यतिरिक्तं वा ? व्यतिरिक्तक-
रणे किं तस्य तदपेक्षया, तदव्यतिरिक्तकरणे
स एव सहकारिभिः क्रियत इत्यायातम् । न
चास्थिरस्य करणमुपपन्नं तत्स्वभावस्य सतः
स्वहेतुभ्य एवोत्पत्तेः, कृतस्य च कर्तुमशक्य-