सामग्री पर जाएँ
सर्वकोश
मृगेन्द्र आगम: विद्या एवं योग पाद (भट्ट नारायणकण्ठ वृत्ति सहित प्राचीनतम कामिक आगम परिशिष्ट)

मृगेन्द्र आगम: विद्या एवं योग पाद (भट्ट नारायणकण्ठ वृत्ति सहित प्राचीनतम कामिक आगम परिशिष्ट)

Mrigendra Tantra / Agama with Narayanakantha Vritti

महर्षि मृगेन्द्र (टीकाकार: भट्ट नारायणकण्ठ) द्वारा

DevanagariSanskritpublished448 पृष्ठ

पृष्ठ 115, कुल 448 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 115

इति । चिदेव हि क्षणिका तत्तदर्थप्रकाश-
रूपानुभवसिद्धा, नत्वेतद्व्यतिरिक्त आत्मा
विद्यते संवेदनव्यतिरिक्तस्य भेदेनाप्रतिभास-
नात् । यथाहुः
‘एकमेवेदं संविद्रूपं हर्षविषादाद्यनेकाकारविवर्तं
पश्यामः, तत्र यथेष्टं संज्ञाः क्रियन्ताम् ।’
इति । संवेदन एव क्षणिके जलधाराप्रवा-
हवत् सदृशपरापरोत्पत्तिभ्रमाद्विकल्पेन स्थैर्य-
मध्यारोप्यत इत्यविद्याजनिता सेयमात्मदृष्टिः ।
तदुक्तं
‘मिथ्याध्यारोपहानार्थं यत्नोऽसत्यपि भोक्तरि ।’
इति । आत्मग्रहे हि सति तदन्यत्र परत्वाभिमा-
नात् स्वपरभेदः, ततश्च रागद्वेषाद्यनर्थोद्भवादा-
त्मग्रहो बन्ध इति भगवता सुगतेन नैरात्म्य-
भावनोपदिष्टा । यदुक्तम्
‘आत्मनि सति परसंज्ञा स्वपरविभागात्परिग्रहद्वेषौ ।
अनयोः संप्रतिबद्धाः सर्वे दोषाः प्रजायन्ते ॥’
इति । नचाभ्युपगतस्याप्यात्मनो नित्यत्वं
घटते यत्सत्, तत्सर्वं क्षणिकमक्षणिकस्य
क्रमयौगपद्याभ्यामर्थक्रियानुपपत्तेः सत्ताया ए-
वासिद्धत्वात् । तदाहुः