मृगेन्द्र आगम: विद्या एवं योग पाद (भट्ट नारायणकण्ठ वृत्ति सहित प्राचीनतम कामिक आगम परिशिष्ट)

श्रीभट्टनारायणकण्ठविरचितवृत्त्युपेते । ७१
अजो ह्येको जुषमाणोऽनुशेते
जहात्येनां भुक्तभोगामजोऽन्यः ॥' (श्वेत० ४।५)
इति । एतदपि निराकर्तुमाह
सांख्यज्ञानेऽपि मिथ्यात्वं
कार्ये कारणबुद्धितः ।
सांख्यज्ञानेऽप्येतदसम्यक्त्वं, यत्कार्ये मा-
योद्भूतकलाजनिते प्रधाने, कारणबुद्धिः पर-
मकारणताभ्रमः,
'मूलप्रकृतिरविकृतिः' (सां० का० ३)
इति हि तेषामभ्युपगमः, कलादीनां तत्त्वानां
पृथक्पृथगुपलभ्यमानप्रयोजनानां कारणभू-
तस्य जगन्निधिभूतस्य मायात्मनोऽनवगमात् ।
उक्तं च क्वचित्
'गुणतत्त्वोर्ध्वभोग्यस्य कर्मणोऽनुपलब्धितः ।
कैवल्यमपि सांख्यानां नैव युक्तमसंशयात् ॥'
(प० मो० नि० का० ५२)
इति । तदयमर्थः-येयं कापिलैः परमकारण-
तया परिकल्पिता सत्त्वरजस्तमोलक्षणगुणत्रय-
साम्यात्मिका प्रकृतिः, तस्यास्तावन्न गुणेभ्यो-
ऽन्यत्वम् । गुणा एव प्रकृतिरिति हि ते प्रतिजा-