मानसार शिल्पशास्त्र (प्रसन्ना कुमार आचार्य - प्राचीन भारतीय स्थापत्य, नगर-नियोजन व मूर्ति-शिल्प महाकोश)

४४ मानधारे [अध्यायः
उदीच्यां दिशि(मीशे) पर्यन्तं प्राङ्मुखायतवीथिका ।
प्रागादीशा(दि चा) म्निपर्यन्तं दक्षिष्णायतवीथिका ॥ १६७ ॥
दक्षिणादिनैर्ऋतान्तं पश्चिमायतवीथिका ।
पश्चिमाद्वायुपर्यन्तमुत्तरायतवीथिका ॥ १६८ ॥ 336
एतत्तु चतु(तू रथ्याप्रादावृता वीथिका ततः ।
एवं तु स्वस्तिकवीथी लाङ्गलाकारवद्भवेत् ॥ १६६ ॥
मध्ये वीथीद्वयो [र] ग्रे [च] तस्य मूलद्वयं बुधैः ।
चतुर्दिक्षु चतुष्कणों चतुर्दिक्षु चतुर्मुखम् ॥ १७० ॥ 340
पूर्वोक्तं मध्यरथ्यान्तं चतुष्कवसािनकम् ।
इन्द्रादीशानपर्यन्तं मध्यं सोमावसानकम् ॥ १७१ ॥
तत्त(इ) योर्र्मध्येदेशे तु प्राक्प्रत्यक् दिग्गतायतम् ।
बाह्यो(ब्रह्म्रो)न्द्रानलय्राम्ये [षु] तयोर्मध्यदेशके ॥ १७२ ॥ 344
दक्षिणोत्तरयोर्दीर्घा वीथीरेतत् प्रकल्पयेत् ।
ब्राह्मणां याम्याञ्च( न्यां च ) नैऋत्यां वारुणान्तःप्रदेशकम् ॥ १७३ ॥
पूर्वपश्चिमदीर्घा(र्घाः)च वीथीरे वं तु कारयेत् ।
वायुवारुणसोमेषु [षु ] ब्राह्मणा न्तं पदे तथा ॥ १७४ ॥ 348
दक्षिणोत्तररथ्यं तत्तत्संख्या [च] यथेष्टकम् ।
एवं वीथी द्विपञ्चं(चा) स्यान्मध्यरथ्ये न पञ्चकम् ॥ १७५ ॥
तस्य मूलाग्रयो[र् ] देशे क्षुद्रमानं प्रकारयेत् ।
बाह्यवीथी द्विपञ्चं(चा) स्यात्तद्वहिश्वावृतं बुधैः ॥ १७६ ॥ 352
वप्रांशभित्तिरच्छार्थ परितः परिखान्वितम् ।
स्वस्तिकाभं चतुर्दिक्षु द्वारं तेषां प्रकल्पयेत् ॥ १७७ ॥
एवं चाष्टमहाद्वारं दिक्षु दिक्षु द्वयं ततः ।
मृगे चैवान्तरिक्षे वा भृङ्गराजमृशे तथा ॥ १७८ ॥ 356
शे। षे वाऽपि च रोगे वा चादितिशू(तौ ) चोदितेऽपि वा ।
एवमेतदुपद्वारं कुर्यात्तत्र विचक्षणः ॥ १७६ ॥
महाद्वारं तु सर्वेषां लाङ्गलाकारसन्निभम् ।
कपाटद्वयसंयुक्तं द्वाराणां तत्पृथक् पृथक् ॥ १८० ॥ 360