मानसार शिल्पशास्त्र (प्रसन्ना कुमार आचार्य - प्राचीन भारतीय स्थापत्य, नगर-नियोजन व मूर्ति-शिल्प महाकोश)

CRITICAL NOTES : CHAPTER IX 59
437. I. मानं for मार्गे, suggested by J. and the other Mss.
438. (1) I. कोणं for कोष्ठं, suggested by J. and supported by the
following lines (339, 342, etc.). (2) B. सप्तकाष्टाभिः ।
440. B. पट्टाष्टक ।
441. I. प्रदेशके J. and the other Mss. प्रकोष्ठके ।
443. I. J. तद्दे for तु दे, suggested by the other Mss. and seems more
suited to the sense.
444. I. भूपके for पूर्ववत्, suggested by J. and the other Mss.
446. (1) A. B. F. तत् पैशाचपदेसर्वे कर्मोपजीविनां तथा । (2) J.
सर्वकार्य्योपजीविनां, which seems better suited here.
447. (1) A. F. J. रथ्यां । (2) J. यथा सर्वे । (3) J. क्रयविक्रयवत्मै च, A. B.
सत्म, B. सद्य for वर्त्म ।
448. (1) B. यव पक्षं । (2) J. A. F. रादि, B. हरादेव for महाराज (ज) ।
449. I. परिव्रा ।
450. B. वशां शेषां, अवशान is the more usual form.
451. I. चतुर्भिर्भित्त्यष्टकं; but भित्ति does not seem intended here, only
the doors being described. The reading in our text is supplied by
A. F. J.
452. I. तमैः for तमः, suggested by J. and the other Mss.
A. reads here इति मानसारै वास्तुशास्त्रे नवमोऽध्यायः; B. simply द्वादशोऽध्यायः ।
A. F. add between lines 452 and 453 the two lines:— ईशानात् पूर्वे
हस्त स्या पधिकैकांगुलिं न्यसेत् । यावद्भित्तेस्तु प्रामाख्यं तावदाहुश्च शिखिनः ।
453. A. F. ग्रामश्च स्वामुखं ।
454. I. यादि अधिकं वा भयापि वा for याममायाधिकमथापि वा, suggested
by J. and the other Mss. and supported by the sense and context.
455. (1) I. वास for वाथ, suggested by J. and the other Mss. and
more suited here. (2) I. अधिकं for खर्वटं, suggested by J. and the other
Mss. and supported by line 457.
457. (1) B. पृथुरोमस्य, J. प्रथीवोमं, (2) A. F. संघं ।
458. J. तंच, A. B. F. तच्च ।
459. (1) I. सिद्धिः for सन्धिः, suggested by J. and the other Mss.
(2) J. दग्गतंत for अन्तर्गतस्तथा ।