मानसार शिल्पशास्त्र (प्रसन्ना कुमार आचार्य - प्राचीन भारतीय स्थापत्य, नगर-नियोजन व मूर्ति-शिल्प महाकोश)

परिशिष्टम् [ ४४५ ]

---

[वामस्तम्भः / Left Column]

प्रासादसम्यार्धपादो वा त्रिपाद सम्यक यथा
भवेत्
प्रासादस्य समानं च कल्पयेदर्धमण्डपम्
मूलप्रासादमात्रं तु एकार्धं पादमेव वा
तद्वयं द्वयमर्धं च त्रिगुणद्वित्रिपादकम्
एवं मानविधिप्रोक्तं महामण्डपमुच्यते ।
महामण्डपसमानं वा एकार्धं द्विगुणं
भवेत् ।
एकत्रपादमानं तु द्वयार्धं द्वित्रिपादकम् ।
त्रयसंख्यातिगं मानं कल्पयेत् नर्तमण्डपम्

---

[दक्षिणस्तम्भः / Right Column]

प्रासादस्य समानं च शोभनं विधिरुच्यते
तेषामुपानसभायुक्तं उत्तरां समसोमकम्
प्राकारं परिवारं च द्वारशोभं च गोपुरम्
एतेषां वर्गभेदं च राजगद्ध्यं विनश्यति
प्रासादस्यैव शालायां सभामण्डपमद्भुतम् ।
सभाभित्तिश्च बाह्येव स्तंभांशं एककूटकम् ।
सभाभित्तिश्चारभ्य भायस्तंभमथापि वा ।
कुड्यमारभ्यकं स्तंभं पञ्चकं परिकल्पयेत्
प्रासादभित्तिमारभ्य सप्तस्तंभं विशेषतः ।
सर्वालंकारसंयुक्तं सभामण्डपनिखेयम्

---

[उपसंहारः / Footer]

॥ ओं तत् सत् ॥