मानसार शिल्पशास्त्र (प्रसन्ना कुमार आचार्य - प्राचीन भारतीय स्थापत्य, नगर-नियोजन व मूर्ति-शिल्प महाकोश)

[Header]
४४४ ] मानमारे

---

[वाम-स्तम्भः / Left Column]

नवमं कलहं चैव दशम्यां जयमेव च।
एकादश्यां च सुखं चैव द्वादशं पुत्रवर्धनम्
त्रयोदश्यायुनारोग्यं तत् परे धननाशनम्
एवं सर्वफलं चैव सर्वदोषनिवारणम्
चतुर्थं धननाशं च पञ्चमा पुत्रलाभदम् ।
मेषे योगं च संपत्ति ऋषभे श्रीपदं भवेत्
मिथुने धान्य सिद्धि स्यात् कर्कटे नाशनं भवेत्
सिंह धनपतिं चैव कन्यायां धान्यसंपदाम्
तुलायां सुखमाप्नोति वृश्चिके धर्मचिन्तयः
धनुज्ञानं च सिद्धि स्यात् मकरे पुत्रवर्धनम्
कुंभे तु धनलाभं च मीने दोषविनाशनम्
...............शोनाकेन विशोषिताः...............
एकादश्यां षड्विशांताः प्रायुनां वर्धयेत् क्रमात्
अधर्मशान्तफलं प्रोक्तं व्यधर्मं दशव्यज्ययम्
योन्याष्टबलं चैव रिक्षं लक्षफलं भवेत्
पारं सप्तबलं चैव वंशं नवफलं भवेत्
वेदशं बलं वंशं तिथि त्रिंशफलं भवेत्
लग्नं शतबलं प्रोक्तं प्रायुनां सहस्रफलं भवेत्
एवं बलाधिकश्रेष्ठं प्राय्यादिशुभदं फलम्
प्रायव्यय च रिक्षार्खा वारं वंशतिथिकमात्
त्रियुक्तं वा षटकं वा विशुभमेव फलं भवेत्
योन्यामेकद्वियुक्तं बालभ्रांशं द्वित्रिकं तु वा
प्रायूनां तु नव वापि यष्टाशस्तु वा बुधा प्रायाद्य
प्रायुरान्ते न दश संख्या शुभावहम्
गवां चश्वोमृगशिरो हस्ता स्वातिपुष्यपुनर्वसु
मैत्रश्रवणरेवत्या एते देवगणा सताः
अश्विनो मृगशीर्षं तु स्वातिशीर्षहस्तं स्वाति-
पुष्यं धनुपं
रोहिणी त्रीणि पूर्वाणि भरण्यार्हस्तदैव च
त्रीणि उत्तराणि विज्ञेया मानुष्या इति कीर्तिताः
रोहिणी पूरं पूराढं
अग्निमंखा विशाखाश्च प्राश्रे शाशन तारका
धनिका चित्रसंयुक्ता ज्येष्टामूलं तु राक्षसाः
सगणं चोत्तमं विद्यात् मध्यमे दैवमानुषम्

---

[दक्षिण-स्तम्भः / Right Column]

अधमं देवराक्षस्यं मरणं नरराक्षसम्
स्त्रीराक्षसं न कर्तव्यं पुरुष राक्षसम्
बालं कुमारं राजं च वृद्धं च मरणक्रमात्
बालादिपञ्चसंख्या च यष्टवृद्ध्यादिन व्ययेत्
शेषं पञ्चहरेत् घोमान् बालादिमरसान्तकम्
बाल तु रोगनाशार्थं कुमारं यवनं शुभम्
राजं चाष्टभोगेन वृद्धांतायु विवर्धयेत्
गृहीतं हस्तमारभ्य भ्रष्टवृद्धिदिनं हरेत्
शेषं पञ्चहरेत् द्योमान् बालादिमरखान्तकम्
बालं तु रोगनाशार्थं कुमारं यवनं शुभम्
राजन्यष्टभोगं ........................
मरणं सर्वनाशार्थं राजराष्ट्रं विनाश्यति
जन्मसंपत् क्षेमं प्रत्युरं साध"..............
......................................................................
द्वादशांगुलमानेन तालं मन्य विधीयते
मध्यमांगुष्टसंयुक्तं तालमानमिति स्मृतम्
.......................................'भरख्यामिति कथ्यते ।
कनिष्ठांगुलमानेन वितस्तिरभिधीयते
......................................................................
द्वादशांगुलमानेन वितास्तिरभिधीयते
......................................................................
अथवक्ष्ये विशेषेण गोपुराणां लक्षणम्
......................................................................
......................................................................
......................................................................
......................................................................
......................................................................
......................................................................
......................................................................
......................................................................
......................................................................
क्रममिति नाम्ना प्रकीर्तिताः ।
प्रासादसम्यग्विस्तारं यन्नदण्डमथोच्यते