सामग्री पर जाएँ
सर्वकोश
मानसार शिल्पशास्त्र (प्रसन्ना कुमार आचार्य - प्राचीन भारतीय स्थापत्य, नगर-नियोजन व मूर्ति-शिल्प महाकोश)

मानसार शिल्पशास्त्र (प्रसन्ना कुमार आचार्य - प्राचीन भारतीय स्थापत्य, नगर-नियोजन व मूर्ति-शिल्प महाकोश)

Manasara on Architecture and Sculpture by P.K. Acharya

मानसार ऋषि (अनुवादक: डॉ. प्रसन्ना कुमार आचार्य) द्वारा

DevanagariHindipublished856 पृष्ठ

पृष्ठ 439, कुल 856 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 439

तत्सूत्राज्जङ्घयोर्मध्यं ह्यन्तरं तु षडङ्गुलम् ।
सूत्रान्तं नलकान्तं स्यात्सार्धसप्ताङ्गुलं भवेत् ॥ २६ ॥
समाङ्घ्रि स्थानकं कुर्यात्कायमृज्वायतं भवेत् ।
पादाङ्गुष्ठद्वयोर्मध्ये ह्यन्तरं चाष्टमात्रकम् ॥ २७ ॥
तल्लमध्यद्वयोर्मध्ये ह्यन्तरं तु षडङ्गुलम् ।
तत्पार्ष्णि[श्च]द्वयोर्मध्ये [च] ह्यन्तरं वेदमात्रकम् ॥ २८ ॥
नलकान्तं(न्त)द्वयोर्मध्ये ह्यन्तरं तु रसाङ्गुलम् ।
जङ्घामध्यं(ध्य)द्वयोर्मध्ये ह्यन्तरं तु शराङ्गुलम् ॥ २६ ॥
जानुमध्यद्वयोर्मध्ये ह्यन्तरं वेदमात्रकम् ।
ऊरुमध्यं(ध्य)द्वयोर्मध्ये ह्यङ्गुलं चान्तरं भवेत् ॥ ३० ॥
ऊरुमूलद्वयोर्मध्ये शिवमात्रान्तरं भवेत् ।
हस्तौ च लम्बनं कुर्यात्तदन्तरमिहोच्यते ॥ ३१ ॥
श्रोण्या[त्] कूर्परं(र)पार्श्व(र्श्वं) च ह्यन्तरं तु षडङ्गुलम् ।
प्रकोष्ठात्कट्यन्तरं ह्यन्तरं च त्र्यङ्गुलम् ॥ ३२ ॥
अथवा ह्यङ्गुलं वापि मणिबन्ध(न्धं) दशाङ्गुलम् ।
मध्याङ्गुलं च पार्श्वं च ह्यन्तरं दशमात्रकम् ॥ ३३ ॥
एवं तु देवदेवीनां स्थानके चासनेऽपि वा ।
ऊर्ध्वकायसमं कुर्यात्पद्मासनविशालकम् ॥ ३४ ॥
जान्व(न्टू)र्ध्वात्केशपर्यन्तं तत्समं त्रिभुजाविति ।
मानयेज्जानुबाह्वो तु बाहुवाह्यं तु तत्समम् ॥ ३५ ॥
बाहुजानुद्वयं चैव सव्यापसव्यं मानयेत् ।
मेढ्रान्तं गुल्फस्याञ्चान्तं ह्यन्तरं तु षडङ्गुलम् ॥ ३६ ॥
श्रोणिकूर्परपार्श्वे तु चान्तरं तु षडङ्गुलम् ।
प्रकोष्ठाग्रतलं चैव पश्चात्सौ [ड]परि विन्यस्येत् ॥ ३७ ॥
अर्धान्तस्यासनं चेत्तु ए(चैक)पादं प्रलम्बयेत् ।
तज्जानुपार्श्वके तस्य ह्य(द्वि)त्र्यङ्गलोनमेव च ॥ ३८ ॥
तत्सूत्रालम्बपादादौ [ह्य]न्तरं द्वादशाङ्गुलम् ।
सर्वेषां(र्वासां) देवदेवीनामेवं प्रोक्तं तदासनम् ॥ ३६ ॥