मानसार शिल्पशास्त्र (प्रसन्ना कुमार आचार्य - प्राचीन भारतीय स्थापत्य, नगर-नियोजन व मूर्ति-शिल्प महाकोश)

मध्यमदशतालविधानम्
स्त्रीमानं(न)दशतालं च(लक्ष) लक्षणं वक्ष्यतेऽधुना ।
पादादुष्णीषसीमान्तं सविंशतिशताङ्गुलम् ॥ १ ॥
तदेकाष्टांशकं चैव यवमानमुदीरितम् ।
उष्णीषात्केशपर्यन्तं चतुर्मात्रं शिरोदयम् ॥ २ ॥ 4
तस्याधो नेत्रसूत्रान्तं पञ्चाङ्गुलमिति स्मृतम् ।
पुटान्तं नासिदीर्घं(दैर्घ्यं) स्याद् वेदमात्रं प्रशस्यते ॥ ३ ॥
पुटान्ताद्धनुपर्यन्तं सार्धं वह्नयङ्गुलं भवेत् ।
अर्धार्थं गळसन्धिः स्याद् गळोत्तुङ्गं युगाङ्गुलम् ॥ ४ ॥ 8
हिक्कात्(काया) हृदयन्तं च सैकार्कमङ्गुलं भवेत् ।
तस्मान्नाभिसिमान्तं मेढ्रान्तं तत्समं भवेत् ॥ ५ ॥
मेढ्रात्तु चोरुतुङ्गं स्यात्षड्‌विंशमङ्गुलं भवेत् ।
जानुतुङ्गं चतुर्मात्रं जङ्घा चोरुसमं भवेत् ॥ ६ ॥ 12
पादोत्सेधं युगाङ्गुल्यं पाष्ण्याँऽङ्गुष्ठावसानकम् ।
तलं षोडशमात्रं स्यादायाममिति कथ्यते ॥ ७ ॥
हिक्का(का)सूत्रादधो बाहुदीर्घं(दैर्घ्यं) षड्‌विंशदङ्गुलम् ।
कूर्परं च द्विमात्रं स्याद् विंशांशं प्रकोष्ठायतम् ॥ ८ ॥ 16
मध्याङ्गुल्याग्रपर्यन्तं तलं त्रयोदशांशकम् ।
आयामं तत्षडङ्गुल्यं मध्यमाङ्गुलिदीर्घकम् ॥ ६ ॥
शेषं तु तलदीर्घं स्याद् वेदमङ्गुष्ठमायतम् ।
सार्धपञ्चाङ्गुलायामं तर्जन्यनामिकायतम् ॥ १० ॥ 20
कनिष्ठाङ्गुष्ठायतं चैव चतुर्मात्रं प्रशस्यते ।
मुखस्तारमर्कमात्रं स्यात्कर्णपर्यन्तमेव वा ॥ ११ ॥