मानसार शिल्पशास्त्र (प्रसन्ना कुमार आचार्य - प्राचीन भारतीय स्थापत्य, नगर-नियोजन व मूर्ति-शिल्प महाकोश)
Manasara on Architecture and Sculpture by P.K. Acharya
मानसार ऋषि (अनुवादक: डॉ. प्रसन्ना कुमार आचार्य) द्वारा
पृष्ठ 421, कुल 856 में से
संदर्भ में पढ़ेंसिंहलक्षणम्
देवानां वाहनं सिंहं लक्षणं वक्ष्यतेऽधुना ।
उष्णीषात्खुरपर्यन्तं तुङ्गं पञ्चशराङ्गुलम् ॥ १ ॥
उष्णीषं द्व्यङ्गुलं तुङ्गं सप्ताङ्गुलं मुखायतम् ।
उत्तरोष्ठं दशाङ्गुल्यं तस्मात्पाद(दं) रसाङ्गुलम् ॥ २ ॥ 4
उत्तरान्तात्पुच्छमूलान्तमायामं पञ्चदशाङ्गुलम् ।
पृष्ठपादं शराङ्गुल्यं दीर्घ(दैर्घ्यं) युक्त्या प्रयोजयेत् ॥ ३ ॥
मुखतारं कपोलान्तं नवमानं(त्रं) प्रशस्यते ।
कर्णमूलद्वयोरुक्तं मुखतारं विशालकम् ॥ ४ ॥ 8
तत्तुल्यं व्या(भा)लविस्तारं मुखतारं शराङ्गुलम् ।
ललाटोच्चं शिवाङ्गुल्यं भ्रुवो(व उ)च्चं तत्समं भवेत् ॥ ५ ॥
अक्षितारोच्चमेकांशं नासिकामूल(लं) शिवांक्षकम् ।
विस्तारं तत्समं स्यात्पुटमल्य(ध्य)र्धाङ्गुलं भवेत् ॥ ६ ॥ 12
नेत्रसूत्रादधो हत्वा ह्यङ्गुलं तत्प्रकीर्तितम् ।
कुर्या[द्दा]यामं शरांशं स्यादुत्सेधं सा(चा)र्धमात्रकम् ॥ ७ ॥
अधरोष्ठमर्धमात्रं स्यात्तदूर्ध्वं श्रं(चां)शमवसानकम् ।
अक्षिसूत्रादधो(धोऽ)शरन्तमुत्तरोष्ठं प्रकल्पयेत् ॥ ८ ॥ 16
कपोलं च द्विमात्रं स्यात्कर्णायामं शिवाङ्गुलम् ।
कर्णतारमर्धमात्रं स्यात्कर्णमूले तु तत्समम् ॥ ९ ॥
दन्तदीर्घ(दैर्घ्यं) शिवांशं स्यात्तदर्धं मूलविस्तृतम् ।
अर्धचन्द्रार्धवद् दन्तं संख्यया षट् कारयेत् ॥ १० ॥ 20
[तथा] पुरमिति प्रोक्तमसृक् वातायनं भवेत् ।
जिह्वायामं त्रिमात्रं स्यात्तद्विशालं शिवांक्षकं ॥ ११ ॥