मानसार शिल्पशास्त्र (प्रसन्ना कुमार आचार्य - प्राचीन भारतीय स्थापत्य, नगर-नियोजन व मूर्ति-शिल्प महाकोश)

२२० मानसारे [अध्यायः ३३]
अर्थनाशं श्रवाहीनं भविष्यति न संशयः ।
नागबन्धं तथा वल्ली गवाक्षं कुञ्जराक्षकम् ॥ २६१ ॥
स्वस्तिकं सर्वतोभद्रं नन्द्यावर्ताकृतिस्तथा ।
पुष्पबन्धं सचित्रङ्गं रत्नसङ्घैरलङ्कृतम् ॥ २६२ ॥ 584
एषां(वं) वातायनरूपं नागवल्यादि दैवतम् ।
उक्तवद्विस्तृतायामे नन्दनन्दपदं भवेत् ॥ २६३ ॥
भुजङ्गद्वयमेकं स्यादेकादशपदे त्रिधा ।
नाग(चतुर)वेदाष्टभागं वा कुर्याद् वातायनं बुधः ॥ २६४ ॥ 588
सप्तसप्तपदं कृत्वा पत्रवल्यादिमण्डितम् ।
युग्मायुग्मपदैर्वाथा(य) चान्य[द्]वातायनेपि च ॥ २६५ ॥
एकद्वित्रिचतुः(तुष्)पञ्चमात्रैरङ्घ्रिकपट्टिका ।
तद्विस्तारघनं सर्वं कुर्याद् वै शिल्प(ल्पि)वित्तमः ॥ २६६ ॥ 592
गोपुरे कूटकोष्ठाङ्घ्रिमेवे पादान्तरे तथा ।
घने वाप्यघने वापि यथा वातायनैर्युतम् ॥ २६७ ॥
अन्येस्तु(न्येषां) वास्तुसर्वेषां यथाचोक्तवदे(द्दे)शके ।
कुर्याद् वातायनं सर्वं श्रीसंपत्प्रदायिकम् ॥ २६८ ॥ 596
प्रथमात्तु सार्धकर(रं) षट्षड्(शा)मात्रवृद्ध्या ।
तत्पञ्चवाङ्गमवधि त्रिविशालमेके (मिति भवेत्) ॥ २६९ ॥
शोभादिपञ्चदश [च] पञ्चविधप्रमाणम् [स्यात्] ।
द्वारेषु चैव विदितं द्विगुणोदयं स्यात् (कथ्यते) ॥ ३०० ॥ 600
इति मानमारे वास्तुशास्त्रे गोपुरविधानं नाम त्रयस्त्रिंशोऽध्यायः ॥