मानसार शिल्पशास्त्र (प्रसन्ना कुमार आचार्य - प्राचीन भारतीय स्थापत्य, नगर-नियोजन व मूर्ति-शिल्प महाकोश)

सर्वेषां मण्डपानां तु लक्षणं वक्ष्यतेऽधुना ।
तैत्त(ति)लानां द्विजातीनां वर्णानां वासयोग्यकम् ॥ १ ॥
भक्तिमानं तथा भित्तिविस्तारं वाप्यलिन्द्र(न्द)कम् ।
प्रपाङ्गं मण्डपाकारं पञ्चभेदं(वः) क्रमो(मशो)च्यते ॥ २ ॥
अध्यर्धहस्तमारभ्य षट्षडङ्गुलवर्धनात् ।
पञ्चहस्तान्तकं भित्तिपञ्चा(श्व)दशविशालकम् ॥ ३ ॥
विस्तारस्य समं दीर्घ(दैर्घ्यं)मधिकं चैकमेव वा ।
विस्तारद्विगुणान्तं च ए(तु वै)कैकाङ्गुलवर्धनात् ॥ ४ ॥
विस्ताराष्टांशकांरोन वर्धनाद् द्विगुणान्तकम् ।
एवं भक्त्यायतं प्रोक्तं भक्तितारमिहोच्यते ॥ ५ ॥
एकं हस्तं समारभ्य षट्षडङ्गुलवर्धनात् ।
भक्तितारं द्विहस्तान्तं पञ्चधा परिकीर्तितम् ॥ ६ ॥
एकभक्ति(भित्ति) द्विभक्ति(भित्ति) वालिन्द्र(न्द)विस्तारमेव च ।
अधिष्ठानं विना कुर्याज्जन्मादिप्रस्तरान्तकम् ॥ ७ ॥
अथवा पादवंशं च संयुक्तं तत्प्रपाङ्गकम् ।
खदिरं खादिरं चैव घात(पूति)पादस्य(प) दारुभिः ॥ ८ ॥
अन्यैः सारद्रुमैः प्रोक्तं होमान्तं(हेम)पाद[प] दारु च ।
मधुकं क्षीरिणी सालै(लं) रन्यैः(न्यत्) श्रेष्ठद्रुमोत्तमम् ॥ ९ ॥
अथवा शिलासंयुक्तं प्रपासर्वाङ्गमेव च ।
शुद्ध(द्धं) मिश्रं च संकीर्णं यथाशोभं बलं तु यत् ॥ १० ॥
यथालाभं द्रुमैः स्तम्भैः वंशे त्ववसारवृत्तकम् ।
क्रमुकं स्तम्भयुक्तं वा घातयेत्स्थापयेत्सुधीः ॥ ११ ॥