मानसार शिल्पशास्त्र (प्रसन्ना कुमार आचार्य - प्राचीन भारतीय स्थापत्य, नगर-नियोजन व मूर्ति-शिल्प महाकोश)

१०० मानमारे [अध्यायः
ललाटे चित्र (त्रं) भागैकमधो मूर्ध्नि विशालकम् ।
तस्योर्ध्वं कर्णा(ण्ठ)भागेन कर्णकम्पाब्जवाजनम् ॥ ८३ ॥
पत्रवल्यादिरङ्गैश्च पत्रचित्रादिभूषितम् ।
सर्वालङ्कारसंयुक्तं पुष्पबोध(धि)कमीरितम् ॥ ८४ ॥ 168
उपपीठवदाकारं दण्डकादीनि विन्यसेत् ।
क्षुद्रकम्पं च (म्पैश्च) पद्मैश्च पुष्परत्नैश्च भूषितम् ॥ ८५ ॥
तरङ्गा (ङ्गं) दण्डकां(का) चैव बोधिकादीनि पालिका ।
एकवक्त्रं द्विवक्त्रं वा त्रिवक्त्रं चतुराननम् ॥ ८६ ॥ 172
पञ्चषट् सप्ताष्टं वा यथा शक्तिवशान्न्यसेत् ।
तस्याधो वीरकर्णो (ण्ठे) तु फलका बोधिकान्तरम् ॥ ८७ ॥
आधारार्थं तु शोभार्थं सिंहचित्रादिमण्डितम् ।
वीरकर्णा(ण्ठ)स्योदयं ज्ञात्वा नवभाग (गे) विभाजिते ॥ ८८ ॥ 176
एकांशं पादुकां कुर्यात्पञ्चभागं तु संग्रहम् ।
तदूर्ध्वे क(ङ्का) रिकांसं(कमंशं) स्यादब्जमंशेन कारयेत् ॥ ८९ ॥
तदूर्ध्वं वाजनं चांशं संग्रहं च द्विवक्त्रयुक् ।
पद्माकृतिकरादीन् रेखा मूलवती न्यसेत् ॥ ९० ॥ 180
रत्नवल्यादि [ना] संभूष्य शेषं युक्त्या प्रयोजयेत् ।
संग्रहं (ह) रूपमित्युक्तं वीरकर्णो (ण्ठे) पुरान्वितम् ॥ ९१ ॥
पद (दा) ङ्गाद्वदनं कृत्वा पश्चादुद्वृत्तहस्तवत् ।
तदेव सिंहादिरूपैर्वा नाटकाद्यैरलंङ्कृतम् ॥ ९२ ॥ 184
एतत्तु मुष्टिबन्धं स्यात्फलकोच्चं त्रिभागिकम् ।
एकांशो (शसु) त्सन्धियुक्तं स्यात्तदधो क्षेपणा(शर्म)शकम् ॥ ९३ ॥
तदधोऽब्जां (ब्जमं) शं पद्मं च ह्यंशेनाब्जमथापि वा ।
कुम्भोर्ध्वं चाष्टभागेन चांशेन पद्मकम्पकम् ॥ ९४ ॥ 188
कुम्भाधो (धश्) चोर्ध्वदेशे तु वटपत्रादिशोभितम् ।
निम्नं च ताटिकादीनि युक्त्या प्रागुक्तवन्नयेत् ॥ ९५ ॥
कुम्भस्तम्भप्रतिस्तम्भे कोष्ठकादीनि का (चा) न्द्रिके ।
कुम्भस्तम्भानि सर्वेषामेवमुक्तं पुरातनैः ॥ ९६ ॥ 192