मानसार शिल्पशास्त्र (प्रसन्ना कुमार आचार्य - प्राचीन भारतीय स्थापत्य, नगर-नियोजन व मूर्ति-शिल्प महाकोश)

८० मानमारे [अध्यायः
आलिङ्गनमंशकं चोर्ध्वे चैकांशं वाजनं भवेत् ।
द्विभागं कन्धरं चैव पट्टिकं वाजनी(नमं)शकम् ॥ २६ ॥ 52
तद्देशे पूर्ववद्रूपैः सर्वालङ्कारसंयुतम् ।
शेषं तु पूर्ववत्कुर्यात्तदेकांशाधिकं तदा ॥ २७ ॥
कुम्भान्तं (म्भांशं) पूर्ववच्चोर्ध्वे कम्पमेकेन कारयेत् ।
कन्धरं चैकभागं स्यात्तदूर्ध्वे कम्पमंशकम् ॥ २८ ॥ 56
द्व्यंशेन कर्णमूर्ध्वे तु वाजनं चैकभागिकम् ।
पूर्ववत्समलङ्कृत्य तत्तुङ्गैकांशाधिकम् ॥ २९ ॥
पूर्वोत्तरप्रदेशे तु कम्पनं सा(चा)न्तरां (रमं) शकम् ।
द्व्यंशकं च त्रिपट्टं स्यात्तदूर्ध्वे चान्तरं भवेत् ॥ ३० ॥ 60
प्रतिमं चैवांशमंशं च वाजनं चैव कारयेत् ।
पूर्ववत्समलङ्कृत्य शेषं प्रागुक्तवन्नयेत् ॥ ३१ ॥
वैतिलानां च द्विजातीनामालयेषु न्यसेत्क्रमात् ।
एतत् प्रतिक्रमं नाम्ना तं चतुर्विधमीरितम् ॥ ३२ ॥ 64
(कुमुदबन्धम्)
जन्मादिवाजनान्तं च सप्तविंशांशमुच्छ्रयेत् ।
द्विभागं जन्मतुङ्गं स्यात्तत्समं चाम्बुजोदयम् ॥ ३३ ॥
अंशमेकेन (कं च) कम्पं स्याद्रूध्रतुङ्गं षडंशकम् ।
अंश(शं) पद्मं च कर्णं च चांशु(शं) पद्मं तथांशकम् ॥ ३४ ॥ 68
कुमुदोर्ध्वं त्रियं (त्रयां) शं स्यात्पद्मतुङ्गं शिवांशकम् ।
अंशकं पद्मं कर्णान्तं कम्पमब्जां (ब्जमं) शकं [भवेत्] ॥ ३५ ॥
द्वि(द्व्यं)शं पट्टा (ट्टम) ब्जमंशं च कम्पमंशेन योजयेत् ।
पूर्वोक्तुङ्गस्य मानेन पट्टिके तु विशेषतः ॥ ३६ ॥ 72
द्वि(द्व्यं)शं गोपानसंयुक्तं चोर्ध्वे युक्त्या स्वलङ्कृतम् ।
केचित्कुमुदकाङ्गे तु त्रिपट्टाश्रममेव वा ॥ ३७ ॥
मध्ये पट्टैर्विशेषं तु पुष्पपत्रैश्च शोभितम् ।
कटकावृतमेवं वा शुद्धवृत्तमथापि वा ॥ ३८ ॥ 76