मानसार शिल्पशास्त्र (प्रसन्ना कुमार आचार्य - प्राचीन भारतीय स्थापत्य, नगर-नियोजन व मूर्ति-शिल्प महाकोश)

१३] उपपीठविधानम् ७५
तदंशोनांशमाधिक्यं जन्म सार्धद्वयांशकम् ।
तदूर्ध्वे कम्पमर्धेन पद्मोत्सेधं गुणांशकम् ॥ ४० ॥ ८०
कम्पमर्धं तथा कर्णं कम्पमर्धं तथाम्बुजम् ।
द्विभागं रत्नपट्टं स्याद्गला(लम)र्धं क्षेपणा(णम)र्धकम् ॥ ४१ ॥
कर्णांशं तदूर्ध्वेऽर्धं क्षेपणं चैकमम्बुजम् ।
तदूर्ध्वे क्षेपणं सार्धं कर्णमेकादशांशकम् ॥ ४२ ॥ ८४
अंशो(शमु)त्तरा(रम)र्धं कम्पा(म्पम)र्धमम्बुजैः(जम)त्तमूर्ध्वके ।
कपोतं सार्धमालिङ्गं सार्ध(धर्मं)शा(शम)न्तरितं तथा ॥ ४३ ॥
एकभागं प्रतिं चैव सार्धांशं चोर्ध्ववाजनम् ।
प्रतिभद्रमिति प्रोक्तं पादवस्तु चतुर्विधम् ॥ ४४ ॥ ८८
देवभूसुरभूपानां हर्म्याणामासनान्वितम् ।
( मञ्चभद्रं चतुर्विधम् )
तुङ्गे त्रिंशतिभागेन जन्मतुङ्गं गुणांशकम् ॥ ४५ ॥
अर्धेन कम्पमूर्ध्वे तु गुणांशेन महाम्बुजम् ।
अर्धेन कम्प(म्पं) कण्ठं दृक् चार्धं कम्पं तथाम्बुजम् ॥ ४६ ॥ ९२
कपोतं सार्ध(र्धं) युग्मांशं प्रतिवाजन(नं) संमितम् ।
तदूर्ध्वे कम्प(ण्ठ)मष्टांशमुत्तरं चैकभागिकम् ॥ ४७ ॥
तदूर्ध्वं च क्षेपणं स्यात्सार्धं पद्मं गोपानकस्त्रिभिः ।
शेषमालिङ्गा(ङ्गम)न्तरितं प्रतिवाजन(नं) संयुक्तम् ॥ ४८ ॥ ९६
तदेव भागांशमाधिक्यं त्रि(त्र)यं चोपानमीरितम् ।
अर्धेनोपरि कम्पं स्यात्सार्धत्र्यंशं सरोरुहम् ॥ ४९ ॥
क्षेपणं सा(चा)र्धमर्धांशं कम्प(म्पं) कर्णं तथाम्बुजम् ।
सार्धद्वयं तु गोपानं त्रिं(त्र्यं)शं तत्प्रतिवाजनम् ॥ ५० ॥ १००
तदूर्ध्वे गलमष्टांशमुत्तरं चैकभागिकम् ।
कम्पमर्धं तथाब्जं स्यात्कपोतोत्थं त्रियं(त्र्यं)शकम् ॥ ५१ ॥
अर्धमर्धांशकं चैवमध्यर्धं यथाक्रमम् ।
आलिङ्गा(ङ्गम)न्तरितं चैव प्रतिवाजन(नं) संमितम् ॥ ५२ ॥ १०४