मल्लपुराण (ज्येष्ठिमल्ल - प्राचीन भारतीय मल्लविद्या, अखाड़ा व्यायाम व कुश्ती महाग्रन्थ)

४६ मल्लपुराणे
माहिषस्य घृतस्यैव गुणाः सप्त प्रकीर्तिताः ।
मधुरं पित्तरक्तघ्नं गुरु पाके७० क्षयापहम् ।। ७४ ।।
वातघ्नं शीतलं चैव माहिषं घृतमुत्तमम् ।
रक्तशालिश्चाष्टगुणो नयविद्भिरुदाहृतः ॥ ७५ ॥
चक्षुष्यः शुक्रकृत् चैव मूत्रकृत्७२ परमार्थतः७३ ।
तृषाहरो बलकरो हृद्यः स्वरकरोऽपि च ॥ ७६ ॥
गौरषष्टिश्चतुर्धा तु गुरुशीतार्तिदोषहृत् ।
यवाश्चाष्टादशगुणा रूक्षाः शीतास्तथैव च ॥ ७७ ॥
गुरवः स्वादवन्तश्च शीतला वातकारकाः७४ ।
वृष्यैस्थैर्यकराश्चैव पित्तहन्तार एव च ॥ ७८ ॥
मेदोहराः७५ कफहरास्तथा चाग्निकरा अपि ।
पित्तअर्ष(त्तार्शो) हराः७६ श्वासकासघ्नाश्च विशेषतः ।
गुरुस्तम्भहराश्चैव७७ कण्ठरोगहरास्तथा७८ ॥ ७९ ॥
गोधूमा द्वादशगुणा वातला७९ गुरुवस्तथा ।
स्निग्धाश्च जीवनाश्चैव वातपित्तहरा अपि ।
सन्धानकाः सुमधुराः शीतलाः स्थिरकारकाः ॥ ८० ॥
मुद्गाश्चतुर्गुणा ज्ञेयाः८१ कफपित्तहरास्तथा ।
कषाया मधुराः प्रोक्ता एते मुद्गगुणाः स्मृताः ॥ ८१ ॥
चणकः षड्गुणः प्रोक्तः कफहृत् पित्तहृत् तथा ।
शुक्रहरो वातकरः शीतमोहहरस्तथा ॥ ८२ ॥
७० गुरु पाके etc. not found in P. ७१ Whole verse missing in P.
७२ मूत्रहृत् B. ७३ परमार्थिनः P. ७४ The verse reads as follows in P. :—
कथिता द्वादशा मल्ला रौक्षा शीतास्तथैव च । गुरुः स्वादु वंशाश्च शीतजा वाचकारकाः ॥
७५ मेदहरा P. ७६ हर्षकराः P. ७७ हरश्चैव B. ७८ हरस्तथा B. ७९ वातुला P.
८० संघामकारकाश्चैव P. ८१ मुहुश्चतुर्गुणेज्ञेयः P. ८२ The line reads as follows
in P. कषायो मधुरः प्रेक्त एते द्रूलचतुर्गुणाः ८३ The line reads as follows in
P. चणाः षड्गुणकाः प्रोक्ताः कफकृत् पित्तकरस्तथा।

---

आद
माषा
वृष्यो
वातह
गुरुर्भा
एते
कषाय
असृग्
संग्राि
एकाद
सुस्वादु
अशोँघ्नि
बहुविण्
अजिर्णा
अभिष्य
बलकरं
सरसं मां
अथ भोजनम् ।
अतिमात्रं
भोजनं ८६
हेमन्ते ८७
पच्यत्यल्पे
८४ पृष्टे P. ८
८९ तथा च P. ९० नत्यु
not found in P. ९
नेन P. ९७ च मात्रं E
१०१ पंचतालपेधनो P.