महाराणा कुम्भा (हरविलास सारदा - मेवाड़ साम्राज्य के अद्वितीय विजेता, निर्माता व विद्वान्)

Maharana Kumbha.
एतद्दग्धपुराग्लिवाड़वमसौ यन्मालवांभोनिधिं
क्षोणीशः पिवति स्म खड्गचुलकैस्तस्मादगस्त्यः स्फुटं ॥ २७० ॥
VI
The Chitor Kirtisthambha (Tower of Victory)
Inscription, dated Magsar Bad 5, V.S. 1517 (A.D. 1460).
( Part I. )
येनानर्गलमल्लदीर्णहृदया श्रीचित्रकूटांतिके
तत्तत्सैनिकघोरवीरनिनदप्रध्वस्तधैर्योदया ।
मन्ये यावनवाहिनी निजपरित्राणस्य हेतोरलं
भूमिःक्षेपमिषेण भीपरवशा पातालमूलं ययौ ॥ २२ ॥
संग्रामाजिरसीमिशौर्यविलसद्दोर्दण्डहेलोल्लस-
च्चाप प्रोद्गतबाणवृष्टिशमितारातिप्रतापानलः ।
वीरश्रीरणमल्लमूर्जितशकक्ष्मापालगर्वांतकं
स्फूर्जद्गूर्जरमंडलेश्वरमसौ कारागृहे वीवसत् ॥ २३ ॥
अमोचयद्यवनकराद्गयामयं तुलाव्यधादमितपराक्रमोमिताः ।
अपूजयत्कनकभरैर्महीसुरानकारयत्सुरनिलयान्महोन्नतान् ॥ ३१ ॥
मेदानाङ्गलसादुल्लसत्तद्भेरीधीरध्वानविध्वस्त धैर्यान् ।
कारं कारं योग्रहीदुग्रतेजा दग्धारातिर्वर्द्धनाख्यं गिरीन्द्रं ॥ ३६ ॥
( Part II. )
प्रतीपभूपालशिरत्सुवामं पदं निधाय क्षितिवल्लभेन ।
आनीयमांडव्यपुराद्धनूमान् संस्थापितः कुम्भलमेरुदुर्गे ॥ ३ ॥
सुग्रीवनीलांगदभूषितोसौ श्रीकुम्भकर्णश्चरितेन रामः ।
इतीव मांडव्यपुरात्समेत्य हनूमता…………… ॥ ४ ॥
सपादलक्षं करदं विधाय शाकंभरीं चारुरमां गृहीत्वा ।
अपाठयत्संततमत्र वेदपारायणं वेदपरायणोऽसौ ॥ ५ ॥
212