ललिता सहस्रनाम: सौभाग्यभास्कर भाष्य (भास्करराय मखी प्रणीत मूर्धन्य शाक्त भाष्य)

३२ ललितासहस्रनाम ।
अष्टमीचन्द्रविभ्राजदलिकस्थलशोभिता ।
मुखचन्द्रकलङ्काभमृगनाभिविशेषका ॥ ५६ ॥
वदनस्मरमाङ्गल्यगृहतोरणचिल्लिका ।
वक्त्रलक्ष्मीपरीवाहचलन्मीनाभलोचना ॥ ५७ ॥
नवचम्पकपुष्पाभनासादण्डविराजिता ।
ताराकान्तितिरस्कारिनासाभरणभासुरा ॥ ५८ ॥
कदम्बमञ्जरीक्लृप्तकर्णपूरमनोहरा ।
ताटङ्कयुगलीभूततपनोडुपमण्डला ॥ ५९ ॥
तत्रैव कथितः 'कामानुरागः कुरुविन्दजेषु शनैर्न तादृक् स्फटिकोद्भवेषु । माङ्गल्ययुक्ता
हरिभक्तिदाश्च वृद्धिप्रदास्ते स्मरणाद्भवन्ती'ति । ईदृशानां श्रेण्या पंक्त्या कनता दीप्य-
मानेन कोटीरेण मुकुटेन मण्डिता । ईदृशविशेषणविशिष्टां देवीं ध्यायतां भक्त्याद्यभि-
वृद्धिर्भवतीति ध्वनिः । कुरुविन्दाश्च मणयश्चेति द्वन्द्व इति तु कश्चित् । तद्बलोत्पत्त्य-
ज्ञानात् ॥ ५५ ॥ चन्द्रस्याष्टमी कला यस्यां तिथौ वर्धते हसति.वा सा तिथिरष्टमीत्यु-
च्यते । तत्संबंधी यश्चन्द्रोऽष्टकलायुक्तः समचन्द्रार्धमितियावत् । तद्वद्विभ्राजता विराज-
मानेन अलिकस्थलेन ललाटदेशेन शोभिता । 'ललाटमलिकं गोधिरि'त्यभिपुराणीय-
कोशात् । मुखमेव चन्द्र इति रूपकं तत्कलंकत्वेन तुल्यो मृगनाभेः कस्तूर्या विशेषकः
तिलको यस्यास्तथोक्ता । कलङ्कतिलकयोरुपमानोपमेयभावः ॥ ५६ ॥ वदनमेव स्म-
रस्य कामराजस्य माङ्गल्यगृहं तस्य तोरणो बहिर्द्वारमेव चिल्लिका भ्रूलता यस्याः । 'चि-
ल्लिका भ्रूलतायां स्या'दिति नामकल्पद्रुमः । 'आभुग्नमसृणचिल्ली'ति ललितास्तवरनं च ।
परंपरितरूपकं । प्राचीनपाठप्रयोगाच्चिल्लीशब्द एव भ्रूपरो ज्ञेयः । वक्त्रलक्ष्म्या मुखकान्तेः
परीवाहे जलपूरे चलन्त्यां चञ्चलाभ्यां मीनाभ्यां तुल्ये लोचने यस्याः । मीनस्येवेक्षणं यस्या
इति वा । मीनानां वीक्षणमात्रे शिशूनामभिवृद्धिः नतु स्तन्यदानादिनेति प्रसिद्धेः । तेन
कटाक्षमात्रेण भक्तपोषकेत्यर्थः ॥ ५७ ॥ नवं नूतनं चंपकस्य पुष्पं नतु केवलकलिका ।
ईषद्विकसिता गन्धफलीति यावत् । तेन तुल्यो यो नासादण्डस्तेन विराजिता तारा ।
मंगलाख्या शुक्राख्या च तारकादेवीविशेषो वा । तयोः कांतिं तिरस्करोति जयतीति
तथा । तादृशेन नासाभरणेन माणिक्यमौक्तिकादिभ्यां घटितेन भासुरा शोभमाना
॥ ५८ ॥ कदम्बमञ्जर्या नीपवल्ल्या कृप्तः कल्पितः कर्णपूरः कर्णोपरिभागे अवस्थाप्य-
मानः शेखरस्तेन मनोहरा रमणीया । ताटङ्कयुगलं कर्णाभरणद्वयं तस्य स्वर्णादिभवस्य
प्रकृतेऽभावात् अभूततद्भावे च्विः । तथा संपद्यमाने तपनस्य सूर्यस्योडुपस्य चन्द्रस्य च
मण्डले यस्याः । तदुक्तं । 'सूर्यचन्द्रौ स्तनौ देव्यास्ताववेव नयने स्मृतौ । उभौ ताटङ्कयु-
गलमित्येषा वैदिकीश्रुति'रिति ॥ ५९ ॥ पद्मरागशिलैवातिनिर्मलत्वात्प्रतिबिम्बग्राहित्वा-