ललिता सहस्रनाम: सौभाग्यभास्कर भाष्य (भास्करराय मखी प्रणीत मूर्धन्य शाक्त भाष्य)

सौभाग्यभास्करव्याख्या । २१९
एभिर्नामसहस्रैस्तु श्रीचक्रं योऽर्चयेत्सकृत् ।
पद्मैर्वा तुलसीपुष्पैः कह्लारैर्वा कदम्बकैः ॥ २८५ ॥
चम्पकैर्जातिकुसुमैर्मल्लिकाकरवीरकैः ।
उत्पलैर्बिल्वपत्रैर्वा कुन्दकेसरपाटलैः ॥ २८६ ॥
अन्यैः सुगन्धिकुसुमैः केतकीमाधवीमुखैः ।
तस्य पुण्यफलं वक्तुं न शक्नोति महेश्वरः ॥ २८७ ॥
पायभूतभाष्याध्ययनेऽपि तुल्य इत्याशयेन ग्रन्थान्तेऽस्माभिर्वक्ष्यते । 'अम्ब त्वत्पदयोः
समर्पितमिदं भाष्यं त्वया कारितं लन्नामार्थविकासकं तव मुदे भूयादथ त्वां भजन् । यो
नैनत्परिशीलयेन्न च पठेद्यः पुस्तकस्यापि वा संग्रहं न करोति तस्य ललितोपास्तिर्वृथा
जायता'मिति । एवमनुपासकानामपि रक्षकम्, उपासकान्त्रक्षेद्दिति किमु वक्तव्यमित्याशयेन
मध्य एव निगमयति सार्धेन ॥ २८३ ॥ २८४ ॥ अथात्युत्कृष्टधर्मप्रदं पूर्वोक्तराशिश्र-
द्धादिक्रमेण बुद्ध्याप्यपरिच्छेद्यफलं योगमाह चतुर्भिः—एभिरिति । नामसाहस्रैरिति
बहुवचनं नाम्नां प्रत्येकं करणत्वद्योतनाय । लक्षपूजादौ पुनःपुनरावृत्तिद्योतनार्थं च ।
नामानि प्रातिपदिकानि सहस्रं येषु श्रीमात्रेनम इत्यादिललिताम्बिकायैनम इत्यन्तेषु
चतुर्थीनमोन्तमन्त्रेषु तैर्नामसाहस्रैरिति वा । संप्रदायाच्च पुष्पप्रक्षेपावृत्तिः । तेन 'चतुरु-
ल्ख्यणुभिर्वक्रं' 'चतुर्भिरभ्रिमादत्त' इत्यादाविव समुच्चयो माभूत् । अत्र पद्मकह्लारोत्प-
लानां परस्परवैलक्षण्यमवान्तरजातिभेदेनोह्यम् । तुलस्याः पुष्पैः फुल्लमञ्जरीभिः नतु
तत्पत्रैः । सुन्दरीविषये तुलसीनिषेधस्यैतद्दलादेव पत्रपरत्वौचित्यात् । अतएव स्पष्टमुक्तं
नीलातन्त्रे 'नानोपहारबलिभिर्नानापुष्पैर्मनोरमैः । अपामार्गदलैर्भृङ्गैरतुलसीदलवर्जितैः ।
पूजनीया सदा भक्त्या नृणां शीघ्रफलाप्तय'इति । यत्तु तत्रैव 'देवीपूजा सदा शस्ता
जलजैः स्थलजैरपि । विहितैश्च निषिद्धैर्वा भक्तियुक्तेन चेतसे'ति । तत्र निषिद्धस्वीकारो
भक्त्यावश्यकत्वद्योतनाय । 'पुष्पाणामप्यलाभे तु तत्पत्रैरर्चयेच्छिवा'मिति कालीपुराण-
वचनं नित्यकर्मपरम् । काम्ये कर्मणि प्रतिनिध्यभावस्य षष्ठाधिकरणसिद्धत्वात् ।
सुन्दरीविषये तुलसीनिषेधस्यैतद्दलादेव पत्रपरत्वौचित्यात्पत्रान्तरपरं च । पद्मादिषु तु
सुसदृशत्वात् पूरणायकह्लारादीनां ग्रहणं युज्यते । विष्णुना नेत्रकमलस्य तत्पूरणार्थमु-
पादानस्य लिङ्गपुराणे कथनाल्लिङ्गात् । कदम्बकैः अविशेषाद्विविधैरपि ॥ २८५ ॥ जाति-
कुसुमैरित्यत्र 'ङ्यापोः संज्ञाछन्दसोर्बहुलं'मिति ह्रस्वः । जाती मालती । मल्लिका विच-
किलं । करवीरं हयमारः । कुन्दं माघ्यं । केसरं काश्मीरं । पाटलं श्वेतरक्तं तिलपुष्पस-
दृशम् ॥ २८६ ॥ सुगन्धिपदमहिफेनाहिदुर्गन्धुकुसुमानामेव निरासाय । निर्गन्धानांमपि
जपादीनां रक्तानां देवीप्रियत्वात् । 'गन्धस्येदुत्पूतिसुसुरभिभ्य'इति समासान्तम् ।
माधवी वासन्ती । मुखपदेन पुंनागबकुलादीनां ग्रहणम् । एतेषामप्यवान्तरतारतम्यमा-
दित्यपुराणकालिकापुराणयोर्द्रष्टव्यम् । फेत्कारिणीतन्त्रे तु विशेषः 'पुष्पं वा यदि वा पत्रं